Тогтоол №18890

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн А нь компанийн үйл ажиллагаанаас үүссэн тодорхой хэмжээний хохирлыг нэхэмжилсэн. Компани нь уг хохирлыг үүсгэсэн үйлдлээ хүлээн зөвшөөрөөгүй бөгөөд нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийг хангаж, компанид хохирлыг барагдуулах үүрэг болгосон. Шүүх нь холбогдох хуулийн заалтыг үндэслэн компанийн үйлдлийг гэм буруутай гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Шүүх нь компанийн үйл ажиллагаа нь хууль бус шинжтэй болохыг тогтоож, улмаар учирсан хохирлыг бүрэн хэмжээгээр барагдуулах үндэслэлтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Монгол Улсын Засгийн газар, Олон улсын валютын сангийн хамтран хэрэгжүүлэх "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр"-ийн хүрээнд хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай" Засгийн газрын 2017 оны 3 дугаар сарын 29-ний өдрийн 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Тэтгэврийг тогтоох, тэтгэмж олгох, хөнгөлөлт, нэмэгдэл олгох түр журам"-ын 2.1-д заасныг үндэслэн тэтгэвэр тогтоолгохоор хариуцагчид хүсэлт гаргасныг хариуцагч татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Сайнбуян, Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасны дагуу тэтгэвэр тогтоолгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг даргын дэргэдэх Ахмад настны хөгжлийн төв, нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хүлээж авах боломжгүй гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00735 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Г.Сайнбуянд Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан “Ахмад настны тэтгэвэр”-ийг тогтоохыг хариуцагчид даалгасан. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-д хамаарах бөгөөд нэхэмжлэгч нь уг шаардлагыг хангаж байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-19, **Дугаар**: 210/МА2018/01421 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан" гэх шаардлагыг хангаагүй тул тэтгэвэр тогтоох үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-тай агуулгын хувьд ижил байна. - Нэхэмжлэгч нь хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан нь тогтоогдсон. - "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон" гэдэг нөхцөл нь Ахмад настны тухай хуулийн зорилготой нийцэхгүй байна. Тус хуулийн зорилго нь нийгмийн халамжийн тэтгэвэр авдаг боловч тэтгэврээ тогтоолгосон гэж үзэгдэхгүй байгаа ахмадуудад хамаарна. - Иймд анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3-т нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Дагидандорж нь Төрийн албаны зөвлөлийн 2021 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 231 дүгээр тогтоолоор түүнийг төрийн албанд эргүүлэн тогтоохоос татгалзсан шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгохоор шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Н.Дагидандорж, Төрийн албаны зөвлөлийн 2021 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 231 дүгээр тогтоолыг хууль бус болохыг тогтоолгох. - **Хариуцагч**: Төрийн албаны зөвлөл, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-01-28, **Дугаар**: 225/ШШ2022/00028 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийг төрийн жинхэнэ албан тушаалд эргүүлэн томилох эсэх нь Төрийн албаны тухай хуулийн 17.1.1-д заасан албан тушаалын сул орон тоог нөхөх хууль зүйн үндэслэлгүй бөгөөд 63.1-д заасан хугацаа хэтэрсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-07-21, **Дугаар**: 225/МА2022/00019 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийн нөхцөл байдлыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Төрийн албаны тухай хуулийн 63.1-д заасан "албан тушаалд эргүүлэн томилох" гэдэг нь тухайн албан тушаалд сул орон тоо гарсан үед хийгдэх үйлдэл юм. Нэхэмжлэгчийг албан тушаалаас чөлөөлөгдөх үед тус албан тушаал нь хасагдсан, сул орон тоо байхгүй болсон. - Төрийн албаны тухай хуулийн 63.1-д заасан хугацаа буюу 3 сарын дотор тухайн албан тушаалд эргүүлэн томилох нөхцөл үүсээгүй. - Нэхэмжлэгчийг төрийн албанаас чөлөөлөгдсөнөөс хойш 3 сарын хугацаанд түүний хуучин ажиллаж байсан албан тушаалд сул орон тоо гараагүй тул Төрийн албаны зөвлөл нь Төрийн албаны тухай хуулийн 63.1, 17.1.1-д заасныг зөрчөөгүй байна. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч "Монголиан алтайн геологи" ХХК нь "Монголиан майнинг энержи" ХХК-д тусгай зөвшөөрлөө шилжүүлэх хүсэлт гаргасныг Ашигт малтмал, газрын тосны газар (АМГТГ) хууль бусаар цуцалсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Монголиан майнинг энержи" ХХК нь АМГТГ-ын даргын тушаалыг хууль бус болохыг тогтоож, тусгай зөвшөөрөл шилжүүлснийг бүртгэхийг даалгах. - **Хариуцагч**: АМГТГ нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх хүсэлтийг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-24, **Дугаар**: 210/МА2022/00455 - **Шийдвэр**: АМГТГ-ын даргын 2021 оны А/165 дугаар тушаалын "Монголиан алтайн геологи" ХХК-ийн тусгай зөвшөөрөл шилжүүлсэн тухай хүсэлтийг хүчингүй болгосон хэсгийг хүчингүй болгож, "Монголиан майнинг энержи" ХХК-ийн нэр дээр бүртгэхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 57.1.1, 57.1.3, 57.1.4-т заасан үндэслэлүүд нь хангагдаагүй байхад тусгай зөвшөөрөл шилжүүлснийг бүртгэхээс татгалзах нь хууль бус. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-05-13, **Дугаар**: 210/МА2022/00910 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - АМГТГ нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлснийг бүртгэхээс татгалзахдаа Ашигт малтмалын тухай хуулийн 57.1.1, 57.1.3, 57.1.4-т заасан үндэслэлүүдийг дурдсан боловч эдгээр нь бодит байдалд нийцээгүй. - Нэхэмжлэгч болон шилжүүлэгч компаниуд нь хуульд заасан шаардлагыг хангасан, тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэхэд хориглох нөхцөл байдал тогтоогдоогүй. - АМГТГ нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх хүсэлтийг хянан шийдвэрлэхдээ Ашигт малтмалын тухай хуулийн 56.1, 56.2-т заасан журмыг зөрчөөгүй байна. - Шилжүүлэгч компанийн хувьцаа эзэмшигчид өөрчлөгдсөн нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэхэд саад болохгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3-т нийцсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэл гаргаж, хариуцагч иргэний хууль бус үйлдлийг тогтоож, учруулсан хохирлыг барагдуулахыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг хууль бус үйлдлийг хийсэн гэж үзэн, нэхэмжлэгчийн хохирлыг барагдуулах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шийдвэртэй саналгүй, давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй байх шийдвэр гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь нотлох баримтуудыг хэлэлцэн, хуулийн заалтуудыг зөв хэрэглэсэн гэж үзэв. Хариуцагчийн үйлдлийг хууль бус, учруулсан хохирлыг барагдуулах шаардлагатай гэж дүгнэлээ.