Тогтоол №17940

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.А нь Ш.Дээс 2.000.000 төгрөгийг барьцаа хөрөнгөтэй зээлдүүлсэн бөгөөд уг мөнгийг хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, барьцаа хөрөнгийг шилжүүлэн авч, үнийг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: С.А, 2.000.000 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгийг шилжүүлэн авах. - **Хариуцагч**: Ш.Д, нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-05, **Дугаар**: 128 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 243.2-т заасан зээлийн гэрээний шинжийг агуулаагүй, барьцааны гэрээг бичгээр хийгээгүй, зээл өгсөн гэх нотлох баримт хангалтгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-04-24, **Дугаар**: 222/МА2019/00007 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэгт ач холбогдолтой баримтуудыг хангалттай цуглуулаагүй, хэргийг бүх талаас нь хянан шийдвэрлээгүй. - Нэхэмжлэгч С.А нь “Барьцааны гэрээ” гэж нэрлэсэн баримтыг мөнгийг барьцаалж зээлсэн гэж тайлбарласан байхад, шүүх зээлийн гэрээний шинжгүй гэж үзсэн нь үндэслэлгүй. - Шүүх Иргэний хуулийн 243.1, 243.2-т заасан зээлийн гэрээний харилцааг тогтоохын тулд талуудын хооронд мөнгө шилжсэн эсэх, ямар зориулалтаар шилжсэн зэргийг тодруулах шаардлагатай байсан. - Хариуцагч Ш.Д нь нэхэмжлэгчийн өгсөн мөнгийг өөрийн эхээсээ авсан мөнгө гэж тайлбарласан бөгөөд энэ нөхцөл байдлыг шүүх бүрэн гүйцэд шалгаж, нотлох баримтыг үнэлээгүй. - Хэргийн оролцогчдын тайлбарыг бүрэн дүүрэн сонсож, нотлох баримтуудыг нэг бүрчлэн үнэлээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасныг зөрчсөн. - Хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь хэргийн үнэнийг тогтооход чухал ач холбогдолтой.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас 1,000,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд уг зээлийг хугацаанд нь төлөөгүй тул хариуцагч шүүхэд хандсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс зээлийн гэрээний үүрэгт 1,000,000 төгрөг, хүү 50,000 төгрөг, алданги 15,000 төгрөг, нийт 1,065,000 төгрөг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Оюунчимэг, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Н.Энхтүвшин, зээлийн гэрээний үүрэгт 1,065,000 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-20, **Дугаар**: 138/ШШ2020/01127 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Г.Оюунчимэгээс 1,065,000 төгрөг гаргуулж Н.Энхтүвшинд олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6, 232.4-т зааснаар зээлийн гэрээ болон хүү, алданги тооцсон нь үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-25, **Дугаар**: 210/МА2020/00465 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор үнэлээгүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүргийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн тайлбарыг үнэлэхдээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т заасныг зөрчиж, хуульд заасан шаардлага хангаагүй зээлийн гэрээг баримт болгон шийдвэрлэсэн нь буруу. - Иргэний хуулийн 281.2-т зааснаар зээлийн гэрээг бичгээр хийх ёстой бөгөөд энэ нь нотлох баримтын шаардлага хангасан байх ёстой. Хэрэгт авагдсан зээлийн гэрээ нь талуудын гарын үсэггүй, гэрээний нөхцөл тодорхой бус тул хүчин төгөлдөр бус байна. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн “зээл авсан” гэсэн тайлбарыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т заасан нотолгоог үнэлэх журмыг баримтлахгүйгээр шууд нотлох баримт болгон үзсэн нь хэргийг буруу шийдвэрлэхэд хүргэжээ. - Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл авсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн боловч энэ нь зээлийн гэрээг хуульд заасан хэлбэрээр байгуулсан гэсэн үг биш юм. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтуудыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийн үйлчлэлд хамааралгүй хууль хэрэглэсэн, мөн үйлдсэн зөрчлүүдтэй холбоотой нэхэмжлэгчийн гомдол. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч У.Г-ийн давж заалдах гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэглэх ёсгүй хууль хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн нь тогтоогдсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Орхон аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, шүүх хуулийг албан ёсны тайлбараас өөрөөр тайлбарлаж хэрэглэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167 дугаар зүйлийн 167.1.5.-д заасныг удирдлага болгон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс гаргасан шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхээс хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд ноцтой зөрчил гаргасны улмаас шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн гэж үзэж, анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.