Тогтоол №17624

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл болон түүний хүүг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээл аваад хугацаа хэтрүүлэн төлөөгүй. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний дагуу хариуцагчаас төлбөр гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн хэмээн гомдол гаргасан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, төлбөр гаргуулах нь зүйтэй гэсэн дүгнэлт хийсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд хамтран үүрэг хүлээсэн тул гэрээний үүргийг биелүүлэх. Нэхэмжлэгч нь аль ч үүрэг гүйцэтгэгчээс үүргийн гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй, нотлох баримтаа ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцно. Зээлдэгч нь зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн тул нэхэмжлэгч нь гэрээг цуцалж, үүргийг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх нь хариуцагчийг зээлийн үүргээс чөлөөлөх үндэслэлгүйгээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл болон учирсан хохирлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. Зээлдүүлэгч нь өөрт учирсан хохирол болох банкны хүүний төлбөрийг шаардсан. Шүүх нь зээлийн хүүний төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулах нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай нийцэхгүй, нэхэмжлэгчийн шаардах эрхийн талаарх хуулийн зохицуулалтыг нарийвчлан хэрэглээгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас төлүүлэх мөнгөн дүнг өөрчилж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үндсэн үлдэгдэл болон хүүгийн төлбөрийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжилсэн бүх төлбөрийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн зээлийн хүүгийн зардлыг хохирол хэмээн тооцож шаардах эрхтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 2016, 2017 онуудад нийт 26,000,000 төгрөг зээлдүүлсэн бөгөөд 2020 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр зээлийн гэрээг бичгээр шинэчлэн байгуулж, нэмэлт үүрэг, хүү, алданги тооцохоор тохиролцсон. Хариуцагч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Э А А С" ХХК, хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 39,910,000 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: Д.Г, үндсэн зээл 26,000,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрөх боловч хүү, алданги төлөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-28, **Дугаар**: 182/ШШ2020/02430 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Д.Ггоос 26,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч "Э А А С" ХХК-д олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах болон 13,910,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6, 174.1-д заасныг баримтлан, талуудын хооронд бичгээр байгуулсан зээлийн гэрээг хуулийн зохицуулалтад нийцээгүй, нөхөж байгуулсан гэрээ тул хүү, алданги шаардах эрх үүсэхгүй гэж дүгнэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-11, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх талуудын хооронд шинэчлэн байгуулсан зээлийн гэрээг буруу үнэлж, хүү, алданги, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талууд 2016, 2017 онд нийт 26,000,000 төгрөгийн ам хэлцлийн зээлийн гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 281.1-д нийцнэ. - Талууд 2020 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр зээлийн гэрээг бичгээр шинэчлэн байгуулж, сарын 2.5 хувийн хүү, 0.5 хувийн алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.6, 282.3, 232.3-т заасан хүү, анзын гэрээг бичгээр хийх хуулийн шаардлагад нийцнэ. - Анхан шатны шүүх бичгээр байгуулсан зээлийн гэрээг хуулийн зохицуулалтад нийцээгүй гэж дүгнэсэн нь буруу. Талууд Иргэний хуулийн 189.1-д заасан гэрээний эрх чөлөөний зарчимд нийцүүлэн гэрээг байгуулсан. - Өмнө нь хийсэн ам гэрээг хожим бичгийн хэлбэрээр байгуулж, төлбөр төлөх хугацаа, хүү, алдангийн хэмжээ тохиролцохыг хуулиар хориглоогүй. - Хариуцагч "цагдаад дуудагдаж, тус гэрээг байгуулсан" гэх тайлбараа нотлоогүй. - Барьцааны гэрээгээр Д.Г болон С.Аюурзана, Д.Г нарын хамтран өмчлөх газруудыг барьцаалсан нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д нийцнэ. Харин Д.Тулгамаагийн өмчлөлийн газрыг барьцаалсан талаар баримт авагдаагүй бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлага гаргаагүй тул энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Иймд хариуцагчаас нийт 39,910,000 төгрөгийг гаргуулж, хоёр барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн зээлийн гэрээний үүрэг, түүнийг барьцаалсан хөрөнгөөр хангуулах шаардлага бүхий нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч төлбөрөө бүрэн төлөөгүй, гэрээний нөхцлийг зөрчсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд оролцоогүй, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосныг эс зөвшөөрч, төлбөрийг буруу тооцсон гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн баримтыг зөв үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв хэрэглэсэн. Талуудын хооронд хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. Зээлдэгч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй бөгөөд хариуцагчийг нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрөөс чөлөөлөх үндэслэл байхгүй. Хариуцагчаас төлсөн төлбөрийг зээлийн хүү болон үндсэн төлбөрөөс зөв тооцсон. Барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр бөгөөд үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрхтэй. Хариуцагчийн шүүх хуралдаанд оролцоогүй нь хуульд нийцсэн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.