Тогтоол №3640·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч К нь “ЭХХК-тай орон сууц захиалгаар бариулах гэрээ байгуулан, үнийг бүрэн төлсөн тул орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгохыг хүссэн. Хариуцагч “ЭХХК” нь гэрээ байгуулаагүй, төлбөр аваагүй, нэхэмжлэгч хууль бусаар орон сууцыг эзэмшиж, 73,000 ам.долларын хохирол учруулсан тул сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Гуравдагч этгээд “С” ХХК нь маргаан бүхий орон сууцыг төлбөртөө тооцон авсан тул нэхэмжлэгчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх бие даасан шаардлага гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: К нь 2009-09-30-ны өдөр “ЭХХК-тай орон сууц захиалгаар бариулах гэрээ байгуулж, 278,000 ам.долларыг төлсөн тул орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, улсын бүртгэлд бүртгэхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: “ЭХХК” нь К-тэй гэрээ байгуулаагүй, төлбөр аваагүй, харин К нь орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж, 73,000 ам.долларын хохирол учруулсан тул уг мөнгийг гаргуулахыг шаардсан.
- **Гуравдагч этгээд**: “С” ХХК нь “ЭХХК”-аас төлбөртөө орон сууцыг авсан тул К-гийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-29, **Дугаар**: 101/ШШ2017/02261
- **Шийдвэр**: К-г орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, бүртгэх баримт гаргахыг “ЭХХК”-д үүрэг болгож, сөрөг нэхэмжлэл болон бие даасан шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 109.1-д зааснаар К нь орон сууцны үнийг төлсөн нь тогтоогдсон. Иргэний хуулийн 492.1, 106.3, 106.4-т заасныг баримтлан сөрөг нэхэмжлэл болон гуравдагч этгээдийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-09-04, **Дугаар**: 1983
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь К-г орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоосон нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, үндсэн, сөрөг нэхэмжлэл, гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч 278,000 ам.долларыг хариуцагч компанид төлсөн нөхцөл байдал тогтоогдоогүй, “С” ХХК нь орон сууцны өмчлөгч болоогүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-11-20, **Дугаар**: 1983
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь үндэслэлгүй, нэхэмжлэгч орон сууцны үнийг төлсөн нь тогтоогдсон байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2017-09-04-ний өдрийн 1983 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан, орон сууцны үнийг төлсөн гэх үйл баримт нотлогдоогүй.
- Нэхэмжлэлийн үндэслэл болсон "орон сууц захиалгаар бариулах тухай" 2009-09-30-ны өдрийн гэрээ нь гарын үсэг зурагдсан байдлаараа ялгаатай байсан.
- Хариуцагч талын төлөөлөгч уг гэрээнд гарын үсэг зурсан буюу гэрээг байгуулсан гэдгийг нэхэмжлэгч нотолж чадаагүй.
- Иргэний хуулийн 26, 39, 40, 243 дугаар зүйлүүдийн зохицуулалтад нийцүүлэн давж заалдах шатны шүүх дүгнэлт хийсэн нь зөв.
- Гэрээний 5.3-т заасны дагуу төлбөрийг банкны харилцах дансанд хийсэн баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй.
- Хэрэгт авагдсан баримтаар 270,000 ам.долларын орон сууцны төлбөрт 278,000 ам.доллар төлсөн нь нотлогдоогүй, илүү төлсөн үндэслэлээ тайлбарлаагүй.
- Нэхэмжлэгч нь худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу орон сууцыг өөрийн эзэмшилд авсан гэх боловч үүнийг үгүйсгэх баримтуудын талаар мэтгэлцээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, Иргэний хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.