Тогтоол №10020·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: 2018 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдөр Туушин авто тээвэр ХХК-ийн жолооч Л.Болдбаатар Замын хөдөлгөөний дүрмийн 9.1-ийг зөрчсөнөөс Их аяны жолоо ХХК-ийн автомашиныг мөргөж, зам тээврийн осол гарсан. Ослын улмаас Их аяны жолоо ХХК-ийн автомашинд эвдрэл учирч, 56,855,500 төгрөгийн хохирол учирсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Их аяны жолоо ХХК нь Туушин авто тээвэр ХХК-аас 56,855,500 төгрөгийн гэм хорын хохирол гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Туушин авто тээвэр ХХК нь осол гаргасан жолооч Л.Болдбаатар өөрийн компанийн ажилтан биш, автомашиныг зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээгээр шилжүүлсэн тул хариуцагч биш, мөн зам тээврийн осолд Гашуун сухайт авто зам ХХК буруутай гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-22, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02620
- **Шийдвэр**: Хариуцагч Туушин авто тээвэр ХХК-аас 53,172,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Их аяны жолоо ХХК-д олгож, үлдсэн 3,683,500 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.4, 510.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-01-15, **Дугаар**: 157
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.4, 510.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-27, **Дугаар**: 2856
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч Э.Наранбаатар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Туушин авто тээвэр ХХК болон Л.Болдбаатар нарын хооронд байгуулсан Автомашин зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу автомашины үнэ бүрэн төлөгдөөгүй тул өмчлөх эрх шилжээгүй, Туушин авто тээвэр ХХК автомашины өмчлөгч хэвээр байна.
- Иргэний хуулийн 112.1, 243.1-д зааснаар эд хөрөнгийн үнийг бүрэн төлснөөр өмчлөх эрх шилжих тул Туушин авто тээвэр ХХК нь тээврийн хэрэгслийн өмчлөгч хэвээр байна.
- Иргэний хуулийн 499.4-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл ашиглагчийг өмчлөгч өөрөө томилсон буюу түүнд уг хэрэгслийг шилжүүлэн өгсөн бол бусдад учирсан гэм хорыг өмчлөгч хариуцан арилгах үүрэгтэй.
- Туушин авто тээвэр ХХК нь өмчлөх эрх шилжээгүй байхад Л.Болдбаатарт тээврийн хэрэгслийг шилжүүлэн өгсөн тул учирсан гэм хорыг хариуцахаар хуулиар үүрэг хүлээнэ.
- Шүүхээс томилогдсон шинжээч Вэндо ХХК-ийн гаргасан авто машин, техникийн эвдрэл хохирлын үнэлгээний тайланг үндэслэн хохирлыг 53,127,000 төгрөгөөр тооцсон нь үндэслэлтэй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 26.3-т зааснаар нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг тодорхойлох бөгөөд шүүх нэхэмжлэлд дурдаагүй этгээдийг хариуцагчаар татах үндэслэлгүй тул Гашуун сухайт авто зам ХХК-ийг хариуцагчаар оролцуулах хариуцагчийн хүсэлтийг шүүх хангаагүй нь зөв.
- Шүүхүүд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 116.2-т нийцүүлэн нотлох баримтыг тал бүрээс нь харьцуулан үнэлж, хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.