Тогтоол №6782·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хариуцагч О.О нь нэхэмжлэгч Б.Жавзмаагийн нөхөр Д.Баярболдыг санаатай алсан тул гэм хор учруулсны төлбөр нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Ж, Б.Т нар нь талийгаачийн хоёр хүүхдэд гэм хорын төлбөрт 13,097,135 төгрөг гаргуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: О.О нь гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг барагдуулсан, шүүхээс тогтоосон хохиролгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-05, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00402
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Талийгаачийн дундаж цалин, гэр бүлийн гишүүдэд ногдох хэсэг, тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийг тооцоход зөрүү үлдэгдэлгүй болсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-24, **Дугаар**: 740
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэм хорын төлбөрийн хэмжээг буруу тодорхойлсон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 13,097,135 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч нарт олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 508.1, 508.2-т заасан гэм хор учруулсны төлбөрийн хэмжээг тогтоохдоо анхан шатны шүүх буруу тооцоолсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-07-01, **Дугаар**: 00796
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийн нөхцөл байдал, нотлох баримтад нийцээгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 7,498,100 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 508.1, 508.2-т заасны дагуу гэм хор учруулсны төлбөрийг нэхэмжлэх эрхтэй.
- Дундаж цалин хөлсийг тооцохдоо Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайдын 2005 оны 55 дугаар тушаалд зааснаар сүүлийн 3 сарын дундаж цалин хөлсөөр тодорхойлно.
- Талийгаачийн 2010 оны 5, 6, 7-р сарын цалингийн дунджаар тооцоход 316,600 төгрөг байна.
- Иргэний хуулийн 508.3-т зааснаар төлбөр гаргуулах хэмжээг тогтоохдоо нас барагчид болон түүний асрамжид байсан хөдөлмөрийн чадвартай, төлбөр авах эрхгүй этгээдэд оногдох хэсгийг хасна.
- Гэр бүлийн 4 гишүүнд хуваахад нэг хүнд 79,150 төгрөг ногдох бөгөөд нас барагчид болон эхнэрт ногдох хэсгийг хасахад 2 хүүхдэд 158,300 төгрөг ногдоно.
- Нийгмийн даатгалын сангаас хоёр хүүхдэд олгосон нийт 81,000 төгрөгийн тэтгэврийг хасахад сард 77,300 төгрөгийн зөрүү гарна.
- Талийгаач нас барснаас том хүүг 18 нас хүртэлх 97 сарын хугацаагаар тооцоход 7,498,100 төгрөгийн тэтгэврийн зөрүү гарч байна.
- Анхан шатны шүүх талийгаачийн дундаж цалингийн хэмжээг зөв тодорхойлсон боловч тэтгэврийг буруу тооцсон.
- Давж заалдах шатны шүүх гэм хорын төлбөрийн хэмжээг тодорхойлсон тооцоолол нь Иргэний хуулийн 508.3-т нийцээгүй.