Тогтоол №9537·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Талууд 60,000,000 төгрөгөөр орон сууц худалдах-худалдан авахаар амаар тохиролцож, нэхэмжлэгч урьдчилгаа 29,500,000 төгрөг төлсөн. Нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөрийг төлөх боломжгүй болж гэрээнээс татгалзан байрыг буцааж өгсөн бөгөөд хариуцагч төлбөрөөс 21,500,000 төгрөгийг буцаан өгч, үлдэх 8,000,000 төгрөгийг өгөөгүй маргаан үүсжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Гэрээнээс татгалзсан тул байрны урьдчилгаанд төлсөн мөнгөний үлдэгдэл 8,000,000 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Байранд 23 сар суусан хугацааны түрээсийн төлбөр 9,200,000 төгрөг, эд хөрөнгийн хохирол 1,444,600 төгрөг, нийт 10,644,600 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-13, **Дугаар**: 147/ШШ2020/00253
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 8,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид, нэхэмжлэгчээс 818,000 төгрөг гаргуулж хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэлэлцэхгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.8-д зааснаар үл хөдлөх хөрөнгө худалдах гэрээг бичгээр байгуулж, улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хэлцэл хүчин төгөлдөр бус, Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар шилжүүлсэн хөрөнгийг харилцан буцаах үүрэгтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-09, **Дугаар**: 222/МА2020/00010
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Сөрөг нэхэмжлэлийг бүрэн шийдвэрлээгүй, орон сууц ашигласны төлбөрийг гаргуулах хүсэлтэй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчээс 1,425,000 төгрөг гаргуулж хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар хэлцэл хүчин төгөлдөр бус тул үр дагаврыг арилгахдаа шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон эд хөрөнгийн хохирол 1,335,400 төгрөг, үнэлгээний төлбөр 89,600 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулах нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-07-07, **Дугаар**: Тогтоолгүй (Илтгэснээр хянан хэлэлцэв)
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн нь буруу, орон сууц ашигласны төлбөрийг гаргуулах шаардлагатай.
- **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалын хууль хэрэглээний заалтуудад өөрчлөлт оруулж, төлбөр гаргуулах шийдлийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд үл хөдлөх хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн бөгөөд гэрээг бичгээр байгуулаагүй нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй.
- Иргэний хуулийн 204.1, 205.1-д зааснаар талууд харилцан тохиролцож гэрээнээс татгалзсан тул гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцаах үүрэгтэй. Иймд хариуцагч урьдчилгаа төлбөрийн үлдэгдэл 8,000,000 төгрөгийг буцаан өгөх ёстой.
- Гэрээнээс татгалзсантай холбоотой учирсан хохирол болох эд хөрөнгийн гэмтлийн төлбөр 1,425,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 227.1-д зааснаар нэхэмжлэгчээс гаргуулах нь үндэслэлтэй.
- Орон сууц ашигласны төлбөр төлөхөөр талууд харилцан тохиролцоогүй, энэ талаарх баримт хэрэгт байхгүй тул хариуцагчийн 9,200,000 төгрөгийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.