Тогтоол №8151·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нар Багануур ХК-д ажиллаж байгаад үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалах өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа алдсан. Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээ өөрчлөгдсөн тул нөхөн төлбөр олгоогүй гэж нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Н.Төрбат, Б.Улаанхүү, Б.Баяраа, С.Сайнбилэг, Н.Баярхүү, Б.Бат-Очир, С.Жаргалсайхан нар Багануур ХК-иас хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээ өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор олгогдоогүй нөхөн төлбөрт нийт 84,263,156 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Багануур ХК нь нэхэмжлэгч нарт Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1-д заасны дагуу нөхөн төлбөрийг тухайн үед зохих ёсоор олгосон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-07, **Дугаар**: 183/ШШ2020/00375
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1, 97.3, 129.1-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч нарт хуульд заасан хувь хэмжээ, түүнээс дээш хэмжээгээр нөхөн төлбөр олгосон гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-29, **Дугаар**: 954
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээ өөрчлөгдөхөд нөхөн олговор дахин олгох үндэслэлгүй гэж шүүх буруу дүгнэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нарт хуульд заасан хувь хэмжээ, түүнээс дээш хэмжээгээр нөхөн төлбөр олгосон нь тогтоогдсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-07-22, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Н.Төрбат
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээ нэмэгдэх, багасах тохиолдолд нөхөн төлбөрийг нэгээс дээш удаа олгох ёстой байхад шүүх буруу дүгнэсэн, мөн хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцсон.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нарт Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1-д заасан хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээнд тохирсон буюу түүнээс дээш хэмжээний нөхөн төлбөрийг тухай бүрт олгосон нь хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдсон.
- Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээ нэмэгдэх бүрт нөхөн төлбөр олгох үүргийг хариуцагч хуулиар хүлээгээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.3-т заасан амьжиргааны өртгийн өөрчлөлттэй уялдуулан нөхөн төлбөрийн хэмжээг индексжүүлэх асуудлыг хамтын гэрээнд тусгаж хэрэгжүүлнэ гэсэн зохицуулалтыг хариуцагч зөрчөөгүй.
- Нэхэмжлэгч нарын маргаан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.4-т зааснаар шүүх харьяалан хянан шийдвэрлэх асуудал бөгөөд Хөдөлмөрийн маргаан таслах комиссын анхлан шийдвэрлэх маргаанд хамаарахгүй. Иймд шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тухай шүүхийн дүгнэлт хууль зөрчөөгүй.