Тогтоол №10497·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Г.Г нь хариуцагч Б.Г-ээс зээлээр орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулж, 36,250,000 төгрөг төлсөн боловч хариуцагч орон сууцыг буцаан эзэмшилдээ авсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны эзэмшлийг буцаан шилжүүлэх, эд хөрөнгийн гэм хорын хохиролд 1,455,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гэрээг хүчин төгөлдөр бус, нэхэмжлэгч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй, бусдад түрээслүүлэн оршин суугчдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-11, **Дугаар**: 101/ШШ2024/00292
- **Шийдвэр**: Орон сууцны эзэмшлийг нэхэмжлэгчид буцаан шилжүүлэхийг даалгаж, гэм хорын хохиролд 1,455,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 219.1. Талуудын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан бөгөөд нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу хууль ёсны эзэмшигч, хариуцагч гэрээнээс татгалзсан нь үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-25, **Дугаар**: 210/МА2024/00598
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, гэм хорын хохиролд 1,455,000 төгрөг гаргуулж, орон сууцны эзэмшлийг буцаан шилжүүлэхийг даалгах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, орон сууцны төлбөрт авсан 36,250,000 төгрөгийг буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, 492.1.1. Талуудын байгуулсан гэрээ нь нотариатаар гэрчлүүлж, улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус байна.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-22, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/00609
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, хариуцагчаас 37,705,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, орон сууцны эзэмшлийг шилжүүлэхийг даалгах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 171.1-д зааснаар ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг ашиглахгүй, бусдын өмчлөлд шилжүүлэхгүй байх үүргийг өмчлөгчид хүлээлгэсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байдаг.
- Талуудын байгуулсан гэрээний гол нөхцөл болох үнийн талаар тодорхой тохиролцоогүй нь тогтоогдсон. "Орон сууцны байшингийн нийт үнэ 96,211,500 төгрөг, үнийг төлөх хуваарийг талууд тохиролцож гарган гэрээнд хавсаргана" гэсэн нь бүрэн тодорхойгүй байна.
- Хариуцагчийн банкнаас авсан зээлийн төлбөр болон гэрээгээр тохиролцсон орон сууцны үнийн хэмжээ зөрүүтэй байсан тул талууд үнийн талаар тохиролцоогүй гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 195.3-т зааснаар гэрээний гол нөхцөл буюу үнийг талууд тохиролцоогүй тохиолдолд гэрээ байгуулагдаагүй гэж үзнэ.
- Иймд худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдаагүй тул нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг шаардах эрхгүй. Нэхэмжлэгчийн төлсөн 36,250,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулан олгох нь зүйтэй.
- Эд хөрөнгөд учирсан хохирол 1,455,000 төгрөгийг анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 219.1-ээр шийдвэрлэсэн нь буруу. Хариуцагч бусдын эд хөрөнгийг гэмтээсэн нь Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д заасан гэм хорын хариуцлагад хамаарна.
- Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжийг дутуу төлсөн гомдлыг хүлээн авсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 164.3-т заасан журмыг зөрчсөн боловч энэ нь магадлалыг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй.
- Нэхэмжлэгчийн төлсөн 36,250,000 төгрөг болон гэм хорын хохирол 1,455,000 төгрөг нийт 37,705,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн.