Тогтоол №15213

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлсэн мөнгөө нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь гэрээний зарим нөхцлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний үндсэн мөнгө, хүү, алдангийг тооцож, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн, талийг барьсан гэж гомдол гаргасан. Алдангийн тооцоолол, улсын тэмдэгтийн хураамжийн шийдвэртэй холбоотой гомдлуудыг дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзсэн. Зээлийн гэрээний нөхцөл, хүү, алдангийн тооцоолол нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэсэн. Талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээ болон түүний нөхцлүүдийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай уялдуулан хэлэлцсэн. Хууль хэрэглээнд алдаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Г нь О.Ц-д 2018 оны 08 дугаар сарын 22-ны өдөр 5,000,000 төгрөгийг сарын 10%-ийн хүүтэй, хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд 0.5%-ийн алданги тооцохоор зээлдүүлсэн. О.Ц нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Д.Г шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Г нь О.Ц-аас зээл, хүү, алданги нийлсэн 5,178,500 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: О.Ц нь 5,000,000 төгрөгийн зээл, 10%-ийн хүү болох нийт 5,500,000 төгрөгөөс 400,000 төгрөгийг төлсөн тул 5,100,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрсөн боловч алдангийг төлөхөөс татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-23, **Дугаар**: 102/ШШ2018/03523 - **Шийдвэр**: Хариуцагч О.Ц-аас зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 5,178,500 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Г-т олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-18, **Дугаар**: 156 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-21, **Дугаар**: 102/ШШ2018/03523 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн хүлээн авсан 100,000 төгрөгийг нэхэмжлэлийн шаардлагаас хасаагүй нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны, үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид зээлийн гэрээг бичгээр байгуулсан нь Иргэний хуулийн 282.3, 232.3-т нийцсэн. - Хариуцагч гэрээнд заасан мөнгийг хүлээн авснаа үгүйсгээгүй. - Иргэний хуулийн 281.1-т зааснаар зээлдэгч нь шилжүүлэн авсан мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөх үүрэгтэй боловч хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй. - Нэхэмжлэгч нь хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад хариуцагчийн төлсөн 100,000 төгрөгийг хасч, шаардлагаа 5,178,000 төгрөг болгон багасгасан тул хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэрэгт авагдсан баримтад тулгуурлан нэхэмжлэлийг хангасан нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээгээр төлөөгүй үлдсэн үндсэн зээл, хүү, алдангийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь төлбөрийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн талаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тооцооны заалтуудад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчаас төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгосон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх, түүний дотор алдангийг үндсэн зээл дээр тооцох нь буруу гэж үзэн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: * Хоёр шатны шүүх хэргийг үндэслэлтэй хянан шийдвэрлэсэн. * Давж заалдах шатны шүүхийн тооцооны залруулга нь зөв болсон. * Нэхэмжлэгч нь зээл өгөхдөө хүүг суутгаж авсан нь зээлийн үндсэн дүнг тодорхойлоход үндэслэл болсон. * Иргэний хуулийн дагуу алдангийг гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгээс тооцох нь зөв бөгөөд хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй. * Шүүх хуулийн зохицуулалтыг зөв хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй. * Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б нь Хариуцагч Б т 2015 оны 06 сарын 11-ний өдөр 10,000 ам.доллар болон 1,000,000 төгрөгийг сарын 3 хувийн хүүтэй, 3 сарын хугацаатайгаар зээлүүлсэн. Зээлдэгч Б нь нийт 7,410,000 төгрөгийг төлсөн боловч үлдэгдэл зээлийг төлөөгүй тул зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 34,599,995 төгрөг гаргуулахыг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Б нь 10,000 ам.доллар болон 1,000,000 төгрөгийг хүүтэй нь хамт нийт 34,599,995 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. Зээлийн гэрээний ард хариуцагчийн бичсэн "Тооцоо нийлсэн акт"-ыг гэрээг сунгасан гэж үзсэн. - **Хариуцагч**: Б нь 10,000 ам.долларыг зээлсэн боловч 1,000,000 төгрөгийг аваагүй. Төлсөн 7,410,000 төгрөгийг хасаж, гэрээний хугацааны хүүгээр тооцон 12,903,349 төгрөгийг төлөхөө зөвшөөрч, үлдэх хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. "Тооцоо нийлсэн акт" нь гэрээ биш тул гэрээний хугацаанаас хэтэрсэн хүү, алданги тооцохгүй гэжээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-25, **Дугаар**: 181/ШШ2018/01952 - **Шийдвэр**: Б аас 26,817,760 төгрөгийг гаргуулж Б д олгож, үлдэх 7,782,235 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1-т заасныг баримтлан, хариуцагчийн 2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдрийн тооцоог үндэслэн зээлийн гэрээг сунгасан гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-30, **Дугаар**: 2375 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь зээлийн гэрээг сунгасан гэж үзсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтын “26,817,760 төгрөг” гэснийг “18,869,900 төгрөг” гэж, 2 дахь заалтын “229,858” гэснийг “252,299” гэж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 282.3, 199.2-т зааснаар талууд гэрээг сунгаж, хүү тохирсон талаараа хуулийн шаардлагыг хангасан гэрээ байгуулаагүй тул хариуцагчийн үйлдсэн бичгийн баримтыг үндэслэн гэрээг сунгасан гэж үзэх үндэслэлгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-16, **Дугаар**: 002375 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх "Тооцоо нийлсэн акт"-ыг үгүйсгэсэн нь үндэслэлгүй бөгөөд зээлдэгчийн төлсөн мөнгийг хоёр удаа хассан нь буруу. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд 2015 оны 6 дугаар сарын 11-ний өдөр байгуулагдсан зээлийн гэрээгээр Б нь Б т 10,000 ам.доллар, 1,000,000 төгрөгийг сарын 3 хувийн хүүтэй, 3 сарын хугацаатай зээлэхээр тохиролцсон. - Хариуцагч 1,000,000 төгрөг аваагүй гэсэн тайлбар гаргасан бөгөөд нэхэмжлэгч энэ хэмжээний мөнгийг өгсөн тухай баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй. - Зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал болон хариуцагч Б ыг зээлийн гэрээний үүрэгт 7,410,000 төгрөг төлсөн тухайд маргаагүй. - Хариуцагчийн 2017 оны 9 дүгээр сарын 17-ны өдөр хийсэн бичгийн баримтыг “зээлийн гэрээг сунгасан гэж тооцож, хүү төлөх” эсэх асуудлаар маргасан. - Иргэний хуулийн 282.3-т зааснаар хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг бичгээр хийх ёстой бөгөөд энэ шаардлагыг хангаагүй бол хүү авах эрхээ алдана. - Иргэний хуулийн 199.2-т зааснаар хэлэлцэн тохирсон хэлбэрээр үүргийн харилцаа үүсэхэд гэрээг тохирсон хэлбэрээр байгуулсан байвал зохино. - Талууд гэрээг сунгаж, хүү тохирсон талаараа Иргэний хуулийн 282.3-т заасан шаардлагыг хангасан гэрээг анх гэрээ байгуулсан хэлбэрээр сунгасан гэж үзэх үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болж буй 2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний байдлаарх хариуцагчийн үйлдсэн бичгийн баримтыг үндэслэн талуудыг хүү тогтоосон гэрээг сунгасан гэж үзэхгүй. - Анхан шатны шүүх дээрх бичгийн баримтыг үндэслэн зээлийн гэрээг сунгасан гэж үзэж, хариуцагчаас 26,817,760 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь буруу. - Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн зээлийн гэрээний үүрэгт 26,279,900 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс түүний төлсөн 7,410,000 төгрөгийг хасч, үлдэх 18,869,900 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь Иргэний хуулийн 218.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 63.2-т заасныг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар үнэлж, Иргэний хуулийн зээлийн гэрээний зохицуулалтыг үндэслэлтэй хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасныг хариуцагч эс зөвшөөрч маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний үндсэн зээл, хүү, нотариатын зардлыг гаргуулахаар шийдвэрлэж, тодорхой хэсгийг нь хэрэгсэхгүй болгон, үлдэх үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар даалгав. Мөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхив. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын орлогод үлдээв. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх талуудын хоорондох маргааныг хянан, цугларсан нотлох баримтыг үндэслэлтэй үнэлж, дүгнэлт хийсэн. Гэрээг цуцлах, түүнээс үүссэн үр дагаврыг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ удаа дараа зөрчсөн тул зээлдүүлэгч нь гэрээг хууль ёсны дагуу цуцалсан. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ болон холбогдох хуулийн заалтуудыг зөрчөөгүй, үндэслэлтэй шийдвэр гаргасан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн найруулгыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээв.