Тогтоол №15120

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зам тээврийн осол, биед учирсан хохирлын нөхөн төлбөртэй холбоотой иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь эмчилгээний зардал, ажилгүйдлийн цалингийн зөрүү, эд хөрөнгийн үнэлгээ зэрэг хохирлыг нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь эмчилгээний зардлыг төлснөө, зарим нэхэмжлэлийг хэтрүүлсэн гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, тодорхой хэмжээний мөнгөн төлбөрийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёс, үндэслэлгүй, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс зарим эмчилгээний зардлын баримтын боловсруулалт болон тодорхой бус байдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг бууруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн зарим баримтын тодорхой бус байдал, хуулийн шаардлага хангахгүй байдлыг тогтоож, улмаар нэхэмжилсэн зардлын хэмжээг бууруулсан. Осолтой холбоотой учирсан гэм хорын хэмжээг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг баримталсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зам тээврийн ослын улмаас учирсан гэм хорын хохиролд 6,909,463 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлтэй. - **Нэхэмжлэгч**: Гэм хорын хохиролд 6,909,463 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Зам тээврийн ослын буруугаа хүлээн зөвшөөрөх боловч нэхэмжлэгчдийн эмчилгээний зардлын зарим хэсгийг ослын улмаас шууд учирсан хохирол гэж үзэхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-04, **Дугаар**: 101/ШШ2020/01524 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 5,420,463 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,489,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 510.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-17, **Дугаар**: 1781 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-16, **Дугаар**: 1781 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчдийн эмчилгээний зардлын зарим хэсгийг ослын улмаас учирсан шууд хохирол биш гэж үзсэн, мөн тооцооллын алдаатай байсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас гаргуулах төлбөрийн хэмжээг 5,419,863 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг зөв явуулж, нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлэн, маргааныг зохицуулсан хуулийг зөв сонгон хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгчдийн биед учирсан гэмтэл болон эмчлүүлсэн нь баримтаар тогтоогдсон. - Иргэний эрүүл мэндээ хамгаалуулах, эмнэлгийн тусламж авах, эмчлүүлэх, эмнэлгээ өөрөө сонгох нь иргэний эрх тул Ли Жин Жи эмнэлэгт эмчлүүлсэн зардлыг гэм хорын хохиролд тооцсон нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын алдаа гарган 600 төгрөгийг орхиж тооцсон нь хэргийн шийдэлд нөлөөлөхгүй гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэсэн нь буруу байсан тул энэхүү алдааг залруулсан. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.2-т заасныг удирдлага болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн улмаас учирсан гэм хорын хохирол нөхөн төлүүлэх тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэм хорын хохирол нөхөн төлүүлэх тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэм хорын хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар тодорхойлж, хариуцагчийн гэм буруутай үйлдлээс учирсан хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй болохыг тогтоож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-12-13-ны өдөр хариуцагч зам тээврийн осол гаргаж, насанд хүрээгүй Ө.Сандагдоржийн эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан. Нэхэмжлэгч нь эрүүгийн хэргийн шийтгэх тогтоолоор шийдвэрлэгдсэн зардлаас гадна, дараах шатанд гарсан эмчилгээ, замын зардал болон эмчилгээнд зориулж авсан зээлийн хүүгийн төлбөрийг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: *******. Эмчилгээний зардал, шатахуун, зээлийн хүү зэрэг нийт 860,003 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: *******. Зарим баримт нь хүүхдийн эмчилгээнд хамааралгүй (зүрхний эм, витамин гэх мэт), зээлийн хүүгийн төлбөр үндэслэлгүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-31, **Дугаар**: 142/ШШ2020/00454 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 850,889 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 9,114 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1-д зааснаар бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд зайлшгүй гарсан бүх зардлыг төлөх үүрэгтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 67 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нотлох баримт хангалтгүй, зээлийн хүү болон зарим зардлыг үндэслэлгүй хангасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтад үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: [Огноо тодорхойгүй], **Дугаар**: [Дугаар тодорхойгүй] - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүд төлсөн гэх 284,000 төгрөгийг нотлох баримтгүйгээр хангасан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 566,889 төгрөг гаргуулахаар бууруулж, зээлийн хүүгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 505.1-д заасан "зайлшгүй бүх зардал" нь учирсан гэм хортой шалтгаант холбоотой байх ёстой. - Нэхэмжлэгчийн шаардсан шатахуун, эм тарианы зардал нь мэс засал хийлгэсэн болон шүүх хуралдаанд оролцсон хугацаатай тохирч байх тул үндэслэлтэй. - Зээлийн хүүд нэхэмжилсэн 284,000 төгрөгийн тухайд: Нэхэмжлэгч ямар банкнаас, хэдэн төгрөгийн зээл авсан, уг зээлийг эмчилгээнд зарцуулсан эсэхээ баримтаар нотлоогүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар нэхэмжлэгч өөрийн шаардлагын үндэслэлийг нотлох үүрэгтэй боловч зээлийн хүүгийн төлбөрийг нотлоогүй тул уг зардлыг хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлгүй гэж үзэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2020 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр Автотерминал трейд ХХК-ийн автобусны жолооч Замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж, З.Сүхбаатарын эзэмшлийн автомашиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасан. Ослын улмаас автомашинд 18,677,147 төгрөгийн хохирол учирсан. Даатгалын компаниас 10,000,000 төгрөгийг төлсөн. - **Нэхэмжлэгч**: З.Сүхбаатар нь үлдэгдэл 8,677,147 төгрөгийг Автотерминал трейд ХХК-иас нэхэмжилжээ. - **Хариуцагч**: Автотерминал трейд ХХК нь даатгалын үнэлгээгээр тогтоогдсон 1,465,489 төгрөгийг төлөх боловч МСМ Групп ХХК-ийн 18,677,147 төгрөгийн үйлчилгээний саналыг эс зөвшөөрчээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-14, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02789 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 8,677,147 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 498.1, 499.1, 510.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-25, **Дугаар**: 00244 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 498.1, 510.1-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, эд хөрөнгийн элэгдлийг тооцоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 1,465,000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Бусдын эд хөрөнгөд учирсан гэм хорыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь оруулах үүрэгтэйгээс биш, тодорхой хугацаанд ашигласан эд хөрөнгийг шинээр сольж өгөх үүрэг хүлээхгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-22, **Дугаар**: 00244 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Иргэний хуулийн 229.1-д зааснаар бодит хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй байхад давж заалдах шатны шүүх үндэслэлгүй дүгнэлт хийж, магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 5,572,386 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 3,104,761 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хяналтын шатны шүүх нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлын заримыг хангахаар шийдвэрлэсэн. - Зам тээврийн ослын улмаас З.Сүхбаатарын тээврийн хэрэгсэлд учирсан эвдрэл, гэмтлийг МСМ Групп ХХК-аар засварлуулж, 18,677,147 төгрөгийн зардал гарсан нь нотлогдсон. - Иргэний хуулийн 499.4, 510.1-д зааснаар бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх буюу учирсан хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй. - Хоёр шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, эргэлзээгүй, үнэн зөв талаас нь үндэслэл бүхий үнэлээгүй. - Иргэний хуулийн 229.1-д зааснаар гэм хорыг арилгах үүрэг бүхий этгээд эд хөрөнгөд учирсан бодит хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй. - Засвар хийж, сэргээх боломжтой эд ангийг шинээр сольж тавьсан нь хохирлын хэмжээг нэмэгдүүлсэн. Тухайлбал, хойд буферийг 550,000 төгрөгөөр сэргээн засварлах боломжтой байхад 3,654,761 төгрөгөөр шинээр солиулсан тул зөрүү 3,104,761 төгрөгийг бодит хохиролд тооцох учиргүй. - Иймд нийт нэхэмжлэлийн шаардлага болох 8,677,147 төгрөгөөс 3,104,761 төгрөгийг хасч, үлдэх 5,572,386 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь Иргэний хуулийн 510.1-д нийцнэ. - Тээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүссэн гэм хорыг арилгахтай холбоотой маргааныг шийдвэрлэхдээ илүү нарийвчилсан зохицуулалттай хуулийг хэрэглэх талаарх давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтийг буруутгах үндэслэлгүй.