Дорнод аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны улмаас учирсан эд хөрөнгийн болон эд бус гэм хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан үүссэн. Сэжигтэн гэж буруу үзэн, цагдаан хорих, дарамтлах зэрэг хууль бус ажиллагаа явуулсан улмаас хохирогч нас барсан бөгөөд түүний өв залгамжлагч эд хөрөнгийн болон сэтгэл санааны хохирлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Мөрдөн байцаагч, прокурорын байгууллагын хууль бус ажиллагаа, дарамтлалын улмаас гэр бүлийн сэтгэл санааны болон эдийн засгийн хохирол учир төрөөс нөхөн төлүүлнэ гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Мөрдөн байцаагч, прокурорын ажиллагаа хуульд заасан журмын дагуу явагдсан тул хууль бус ажиллагаа гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх хууль тогтоомж байхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх эд хөрөнгийн хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдсэн ч давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх өв залгамжлагчид шилжихгүй тул сэтгэл санааны хохирлын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.4-т зааснаар сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх нь өв залгамжлагчид шилжихгүй гэж дүгнэв. Мөн цагдаан хоригдсан хугацааны цалин хөлсийг нөхөн төлөх эрхтэй тул эд хөрөнгийн хохирлын хэсгийг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сэжигтэн гэж буруу үзэн, цагаатгагдсан тохиолдолд мөрдөн байцаах ажиллагаа нь хууль зөрчсөн ажиллагаанд хамаарна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.1).
• Гэм буруутай нь шүүхээр нотлогдох хүртэл хэнийг ч гэм буруутайд тооцож болохгүй тул мөрдөн байцаах ажиллагааны алдаа нь төрөөс хариуцах үүрэг үүсгэнэ (Үндсэн хууль 14).
• Сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх нь зөвхөн эд хөрөнгийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрхтэй өв залгамжлагчид шилжих тул нэхэмжлэгч сэтгэл санааны хохирлыг нэхэмжлэх эрхгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.4, 45.8).