Тогтоол №15031

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц хөлслөх гэрээний үүрэгт төлбөр, алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Хариуцагч нь төлбөрөөс хасагдах ёстой зардлууд байгааг, гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэх зэрэг үндэслэлээр эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон алдангийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг болон нэхэмжлэгч Г.М-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь гэрээ байгуулах үеийн төлбөр болон засварын зардлыг хасуулахгүй шийдвэрлэсэнд гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч Г.М нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол гаргаагүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын байгуулсан орон сууц хөлслөх гэрээ Иргэний хуулийн 302 дугаар зүйлд нийцсэн. Хариуцагчийн гэрээний төлбөрийн үлдэгдэл 1 420 000 төгрөгийг төлөөгүй нь тогтоогдсон тул нэхэмжлэгч алданги тооцож шаардах эрхтэй. Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ хуульд нийцсэн. Хариуцагчийн тайлбарласан засварын зардал, гэрээ байгуулах үеийн төлбөрийн талаарх нотлох баримтыг хуулийн дагуу нотолж чадаагүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид байр түрээслүүлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөр болон алданги төлөөгүй тул шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь төлбөрийн зарим хэсэг болон алдангийн тооцооллыг эс зөвшөөрөв. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 9 360 000 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн хоногоос алдангийг тооцох ёстой, мөн нэхэмжлэгч алдангийг буруу тооцсон хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг талууд маргаагүй. Хариуцагч нь гэрээний хугацаа дууссан байдлаар төлбөрийн үлдэгдэлтэй байсан бөгөөд төлбөрийн тодорхой хэсгийг төлөхгүй байх үндэслэлээ нотлоогүй. Алдангийг хуульд заасан хэмжээнд нь хязгаарлаж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангахаар шийдвэрлэсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Үл хөдлөх хөрөнгийг түрээслэх гэрээний төлбөр, алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Түрээслэгчээс төлбөр гаргуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч түрээслүүлэгч байрыг ашиглах боломжгүй болсон үеийн түрээсийн төлбөрийг хасуулна гэсэн гомдол. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Гомдлыг хангахгүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх нь зүйтэй. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний нөхцөлийг өөрчлөх, гэрээний гүйцэтгэл, цуцлалтын талаар санал зөрөлдсөн. Хариуцагч нь түрээсийн байрыг ашиглах боломжгүй байсан гэх тайлбарыг нотлох баримтаар хангалттай нотлоогүй. Нэхэмжлэгч нь тодорхой хэсгийг давж заалдаагүй бол шүүх түүний эрх ашгийг хөндсөн байдлаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулахгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүрэгт хариуцагчаас төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, байрыг зориулалт бусаар ашигласан гэж нэхэмжлэгч гомдолтой байсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг буруу тооцсон, үйлчилгээ явуулах боломжгүй байрыг түрээслүүлсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 10,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон бусад зардлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, шийдвэрийг гардуулаагүй, шүүхэд мэтгэлцэх боломж олгоогүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэлтэй эсэхэд маргаагүй. Нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэгчийн хувьд түрээсийн үлдэгдэл төлбөрийг шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь төлбөр төлөөгүйгээ нотлож чадаагүй. Гэрээний дагуу 3 дугаар сарын түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй байсан ба анхан шатны шүүх энэ дүгнэлтийг зөв хийсэн. Хариуцагчийн шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй гэх гомдол нь үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид шүүх хуралдааны товыг утсаар мэдэгдсэн нь хуулийг зөрчөөгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Н нь хариуцагч Г.Д-д орон сууц хөлслүүлсэн боловч гэрээний хугацаа дууссан ч орон сууцыг хүлээлгэж өгөөгүй бөгөөд хөлсөө төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны хөлс 14,400,000 төгрөг, алданги 1,123,200 төгрөг, нийт 15,532,200 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Д нь нэхэмжлэлийн шаардлагад тайлбар гаргаагүй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч Э.Н нь 2024 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдөр Г.Д-тай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулж, 2024.02.04-нөөс 2024.07.04-нийг хүртэл 5 сарын хугацаагаар Сүхбаатар дүүргийн 1 хороо, 0 тоот хаягт байрлах 3 өрөө орон сууцыг хөлслүүлсэн. - Гэрээ ёсоор эхний 4 сард сарын 2,800,000 төгрөг, сүүлийн 1 сард сарын 3,000,000 төгрөгөөр тооцон нийт 14,200,000 төгрөгийг 2024.07.05-ны дотор төлөхөөр тохиролцсон. - Гэрээний 3.6-д хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.3 хувиар хоног тутамд алданги төлөхөөр заасан. Хариуцагч төлбөрийг төлөөгүй 26 хоног хугацаа хэтрүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-12-10, **Дугаар**: 181/ШШ2024/05166 - Хариуцагч Г.Д-с орон сууцны хөлс 14,200,000 төгрөг, алданги 1,107,600 төгрөг, нийт 15,307,600 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Н-д олгож, нэхэмжлэлийн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Хариуцагч Г.Д-с улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,488 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Э.Н-д олгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээ талуудын хооронд байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч орон сууцыг хөлслүүлсэн, хариуцагч эзэмшиж ашигласан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн тайлбараар тогтоогдсон. - Гэрээний 3.1, 3.2 дахь заалтын дагуу түрээсийн төлбөр 14,200,000 төгрөг болсон. - Иргэний хуулийн 206.1, 222.1, 222.1.1-д заасны дагуу хариуцагч төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тул гэрээний 3.6-д заасны дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй. - Алдангийг 14,200,000 x 0.3% x 26 хоног = 1,107,600 төгрөгөөр тооцсон. - Иргэний хуулийн 232.6 болон гэрээний 3.6-д нийцүүлэн алдангийг гаргуулах нь зүйтэй. - Нэхэмжлэлийн шаардлагаас үндэслэлгүйгээр илүү нэхэмжилсэн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60.1, 56.2, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1-д заасны дагуу улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн.