Тогтоол №6700·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Л-гийн эцэг Х.Д- нь 1938 онд улс төрийн хилс хэрэгт ялын дээд хэмжээгээр шийтгэгдэж, 1992 онд цагаатгагдсан. Д.Л- нь 1998 онд эцгийнхээ хүүхэд болох нь тогтоогдож, 1.000.000 төгрөгийн нөхөх олговор авч байсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.Л- нь эцэг нь хилс хэрэгт хэлмэгдсэний улмаас амь насаараа хохирсон тул Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн дагуу 80.000.000 төгрөгийн нөхөх олговор нэхэмжилжээ.
- **Хариуцагч**: Гуравдагч этгээд прокурор нь хэлмэгдэгчийн хөрөнгийг хураасан тухай баримт байхгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-09, **Дугаар**: 104/ШШ2019/0444
- **Шийдвэр**: Д.Л-гийн 80.000.000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.1.2-т заасан хэлмэгдэгчийн эд хөрөнгийг хураасан үйл баримт тогтоогдоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-31, **Дугаар**: 269
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 10.1.3, 9.1-д заасан нөхөн олговор олгох үндэслэлийг харгалзалгүйгээр хуулийг буруу тайлбарлаж шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 23.1, 13.2-т зааснаар гэр, орон сууцыг хураалгаж, орон сууц аваагүй гэснийг эд хөрөнгө хураалгасан бол эд хөрөнгөөр орлуулах зохицуулалт гэж өргөн утгаар тайлбарлах боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-12, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийн агуулгыг буруу тайлбарлаж, зөвхөн эд хөрөнгө хураалгасан тохиолдолд нөхөн олговор олгохоор хязгаарласан нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2-т заасан "энэ хуулийн 23.1-д заасны дагуу орон сууц аваагүй" гэсэн нөхцөлийг "хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууцаа хураалгаад одоо болтол аваагүй" гэж тайлбарласан нь буруу.
- Хуулийн 13 дугаар зүйл нь нөхөх олговор олгох, 23 дугаар зүйл нь хэлмэгдүүлэлтийн үр дагаврыг арилгах тухай тусдаа зохицуулалт юм.
- 2018 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн үзэл баримтлалд нөхөх олговрыг нэг удаа бус, харин хоёр удаа олгож болохыг тусгасан.
- Хуулийн 1.1, 9.2-т заасан "нөхөх олговорыг нэг удаа олгох" гэснийг хассан нь 13.2-т заасан 40 сая болон 80 сая төгрөгийн нөхөх олговор олгох нэмэлт өөрчлөлттэй уялдаатай.
- Хуулийн 13.2, 13.2.1, 13.2.2 заалтууд нь "гэр, орон сууцаа хураалгаж, түүний оронд орон сууц, эсхүл орлох мөнгө аваагүй байх" нөхцөлийг шаардахгүй.
- Х.Д- нь ялын дээд хэмжээгээр шийтгүүлсэн бөгөөд Д.Л- нь түүний төрсөн хүүхэд болох нь тогтоогдсон.
- Д.Л- нь өмнө нь орон сууц, гэр, эдгээрийг орлох мөнгөн олговор авч байгаагүй.
- Иймд Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.1, 16.1-д зааснаар Д.Л-д улсын төсвөөс 80.000.000 төгрөг олгох үндэслэлтэй.
ХуульTech