Тогтоол №13761

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөөгүй төлбөр, хүүг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгүүдийг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхэд мөнгө төлсөн баримт гаргуулах хүсэлтээ биелүүлээгүй, хэргийг бүрэн бус шийдвэрлэсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх гомдлыг хэлэлцээд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлагыг хангаж, хүчин төгөлдөр байсан. Зээлдэгчээс төлөгдөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцож, хуулийн дагуу үүргийг барьцаалсан хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байна. Хариуцагчийн гаргасан нэмж баримт гаргуулах хүсэлт нь хэргийн шийдвэрт нөлөөлөхгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний үүрэг, барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал зэрэг нийт 19,700,669.63 төгрөгийг гаргуулж, гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхээс өмгөөлөгчтэй оролцох, нотлох баримт гаргах эрхийг нь хангаагүй, шүүх хуралдааны тэмдэглэлтэй холбоотой асуудлаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээл, барьцааны гэрээнүүд хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр. Зээлдэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь нотлогдсон. Шүүхээс тооцсон зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нэмэгдсэн зардал нь хууль, гэрээнд нийцсэн. Хариуцагчийн өмгөөлүүлэх эрх, нотлох баримт гаргах эрх зөрчигдсөн гэх гомдол үндэслэлгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан тул хэвээр үлдээв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Б, Б.Д нар нь Д.Б-ээс 1.5 сая төгрөгийн зээл авч, хашаа байшингаа барьцаалсан боловч зээл, хүү, алдангиа төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Б, Б.Д нараас зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 1 745 728 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Б, Б.Д нар нь зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг төлөхөд татгалзах зүйлгүй боловч зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-12, **Дугаар**: 184/ШШ2019/02237 - **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 1 140 494 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн 605 234 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.1, 232.4, 281.1, 175.1-д заасныг баримтлан, зээлийн гэрээний үүргийг хүү, алдангийн хамт тооцож, төлөгдсөн дүнг хасч, үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. Зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг нотлох баримтаар нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-11-06, **Дугаар**: 210/МА2019/02737 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй, зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид 2018-02-28-ны өдөр зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 281.1, 156.1, 156.2-т заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр гэрээ байна. - Гэрээний дагуу хариуцагч нар 1 500 000 төгрөгийг сарын 6%-ийн хүүтэй, гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5%-ийн алданги тооцохоор тохиролцсон. - Хариуцагч Б.Б нь гэрээний хугацаанд 1 306 250 төгрөгийг төлсөн бөгөөд 2019-02-28-ны өдрөөс хойш төлөлт хийгээгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн зээлийн гэрээний хугацаанд төлсөн 1 306 250 төгрөгийг гэрээний үүрэг болох 2 094 000 төгрөгөөс хасч, үлдэх 760 336 төгрөгөөс алданги тооцон, нийт 1 140 494 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн зээл төлүүлэхээр эрж хайхад гарсан зардалд 126 212 төгрөг зарцуулсан гэх шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасан нотлох үүргээ биелүүлээгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д зааснаар хариуцагч сайн дураар үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр зөв байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй, улмаар барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэгч нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс нэхэмжлэлийн шаардлагын дагуу мөнгө гаргуулж, төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх хуралдаанд өмгөөлөгчөө оролцуулах эрхийг хангалгүй, хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Гэвч давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нь хуульд заасан журмыг мөрдөж, талуудын хэргийг зөв шийдвэрлэсэн гэж үзэн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, улмаар хуулийн дагуу тогтоогдсон хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон үндсэн зээлийн үлдэгдлийг төлөөгүй тул барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр нь Иргэний хуульд нийцсэн. Хариуцагчийн өмгөөлөгчийн оролцоотой холбоотой гомдол нь үндэслэлгүй, учир нь шүүх нь холбогдох хуулийн дагуу хэргийг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлбөр гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөр гаргуулж, гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хангаж өгөөгүй хэмээн гомдол гаргасан. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсон, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах боломжгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын гаргасан давж заалдах гомдлуудыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ нь хүчин төгөлдөр болохыг тогтоож, зээлдэгч нь зээлийн үүргээ биелүүлээгүй, улмаар зээлдүүлэгч нь төлбөр шаардах эрхтэй болохыг үндэслэсэн. Нэгэнт хүчин төгөлдөр болсон шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон үйлдлийг дахин хянахгүй болох, хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцогдсон гэрээнүүдийн үр дагаврыг харгалзан үзэх болон барьцааны гэрээний үүрэг нь үндсэн зээлийн гэрээний үүрэгтэй шууд холбоотой байх хуулийн зарчмыг баримталсан.