Тогтоол №8960·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Төрийн орон сууцны корпораци" ХХК нь "Монгол барилга девелопмент" ХХК, Д.Энхцэцэг нарт 800,000,000 төгрөгийг зээлдүүлж, үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалсан боловч зээлдэгч нар үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөс хангуулахаар нэхэмжилжээ. Гуравдагч этгээд Н.Мөнхцог нь өөрийн хөрөнгийг барьцаалсан гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах бие даасан шаардлага гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Төрийн орон сууцны корпораци" ХХК нь зээлийн гэрээг цуцалж, 824,609,231 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах.
- **Хариуцагч**: "Монгол барилга девелопмент" ХХК, Д.Энхцэцэг нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч маргасан. Гуравдагч этгээд Н.Мөнхцог нь барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах бие даасан шаардлага гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-28, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02795
- **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 823,197,152 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөс хангуулж, барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох гуравдагч этгээдийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.7, 227.2, 175.1, 56.1.8.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-01-13, **Дугаар**: 140
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй бөгөөд барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох ёстой.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-03-24, **Дугаар**: 00275/2021
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Барьцаа хөрөнгөтэй холбоотой хэсгийг хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 1,412,079 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэнд нэхэмжлэгч хяналтын журмаар гомдол гаргаагүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны диспозитив зарчмын дагуу хангагдсан хэмжээнд хэргийн талаар дүгнэлт хийнэ.
- Шүүх талуудын хооронд үүссэн маргааныг хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, үнэн зөв эргэлзээгүй талаас нь үнэлж, үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Зохигчийн хооронд байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.1, 156.2, 165.1-д тус тус заасантай нийцсэн.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж зөв тодорхойлж, уг гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн.
- Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.4-т тус тус заасан үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэн.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан зээлийн гэрээ, зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарь зэргийг үндэслэж, нэхэмжлэгчийг гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, гэрээний үүргийг зээлдэгч нараас шаардах эрхтэй гэж дүгнэснийг нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасныг зөрчсөн гэж үзэхгүй.
- Хариуцагч нар зээлийн гэрээнд заасан хуваарийн дагуу зээлийг төлөх үүргээ биелүүлэлгүй зээл буцаан төлөх хугацааг хэтрүүлсэн нь Иргэний хуулийн 206.1, 208.1-д заасныг тус тус зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч зээлийн гэрээний 4.3.2, 7.1.4, 9.2.3, 10.2.1, Иргэний хуулийн 205, 227 дугаар зүйлийн холбогдох зохицуулалтад зааснаар хариуцагч нараас зээл эргэн төлөх хуваарийг удаа дараа зөрчсөн, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд гэрээг цуцалж, түүнээс үүсэх үр дагавар, хохирлыг шаардах эрхтэй.
- Шүүхээс шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.7, 227.2-т заасан зохицуулалт, тэдгээрт заасан ойлголт, шаардлага, агуулгад нийцсэн.
- Гуравдагч этгээд Н.Мөнхцогийн 2017-06-07-ны өдөр олгосон итгэмжлэл нь Иргэний хуулийн 39.1-д заасан иргэний эрх, үүргийг үүсгэх, өөрчлөх, шилжүүлэх, дуусгавар болгох зорилгоор хүсэл зоригоо илэрхийлсэн үйлдэл хэлцэл юм.
- Монгол Улсын Засгийн газрын 2020-08-12-ны өдрийн 49 дүгээр тогтоолын 4.1-д зааснаар "Төрийн орон сууцны корпораци" ХХК-ийн ажлын алба татан буугдсан боловч мөн тогтоолын 4.3-т Төрийн орон сууцны корпораци өөрөө эрх зүйн этгээд хэвээр үлдсэн байх тул нэхэмжлэгчийг шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхгүй гэж дүгнэх боломжгүй.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөс хангуулах шийдвэр гаргахдаа Иргэний хуулийн 174, 175, 242 дугаар зүйлийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу явуулж, зохигчийн хоорондох эрх зүйн маргаанд хэрэглэгдэх хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн үндэслэлээ тодорхой заасан байх тул шийдвэр, магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Төгсмэдэхийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
ХуульTech