Тогтоол №13114

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.П- нь С.М-тай хамтран цэцэрлэг, орон сууцны барилга барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ зөрчсөн, илүү хөрөнгө оруулсан, газрын хамтран эзэмшигчээр бүртгүүлээгүй гэх үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан. С.М- нь С.П-г гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, хөрөнгө оруулалт хийгээгүй гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: С.П- нь 16 айлын орон сууцны 1 давхрын 3, 5, 6 тоот байрыг эзэмших, 420 м.кв газрыг хамтран эзэмшигчээр тогтоолгох, илүү оруулсан 25.600.000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: С.М- нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсэж, сөрөг нэхэмжлэлээр хамтран ажиллах, эзэмших, өмчлөх гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд С.П-аас 246.700.000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-21, **Дугаар**: 908 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч С.П- болон хариуцагч С.М- нарын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 476.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-15, **Дугаар**: 01 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч С.П- - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-04, **Дугаар**: 01 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч С.М- - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгосон. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага тус бүрийн үндэслэлийг тодруулж, эрх зүйн бүрэн дүгнэлт өгөөгүй. - Нэхэмжлэгчийн гэрч асуулгах хүсэлтийг "нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй" гэсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцээгүй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй. - Хяналтын шатны шүүхээс хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтран ажиллах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, хариуцагчийг газар чөлөөлөхийг шаардсан. Хариуцагч нь засвар тохижилтын зардалд мөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах болон газар чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг, мөн засвар тохижилтын зардалд мөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн оролцох эрхийг хангаагүй, шүүх хуралдааны журмыг зөрчсөн гэх гомдлыг үндэслэлтэй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн оролцогчдын эрхийг хангах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн нь илт байна. Тодруулбал, шүүх хуралдааны тов, хэн нэгнийг оролцуулах талаарх мэдэгдлийг зохих журмын дагуу хийгээгүй, шүүх хуралдааны тэмдэглэл болон бусад баримт бичгийн огноо, агуулгын зөрчил нь шүүх хуралдааны хууль ёсны байдалд сөргөөр нөлөөлсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцыг эзэмшил, ашиглалтаас чөлөөлж, ашигласан төлбөр гаргуулах, хариуцагч нь орон сууцанд хийсэн засварын зардал гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний нөхцөл, засварын зардал, орон сууц ашигласны төлбөрийн асуудлыг бүрэн тогтоогоогүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хамтарч ажилласан гэх хариуцагчаас залилан авсан хөрөнгө, зардал болон учруулсан гэм хорын хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчтэй гэрээ хийгээгүй, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хариуцагчаас нэхэмжлэгчид төлөх гэм хорын хохирлыг тодорхойлж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийг бүхэлд нь хянаад, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй үйл баримт дээр үндэслэн дүгнэлт хийсэн. Нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулж, гэм хор учруулсан эсэх, эсхүл хамтын үйл ажиллагааны алдагдал мөн эсэх талаар шүүх дүгнэлт хийгээгүй. Мөн хариуцагчийн өмгөөлөгчийн нотлох баримт гаргуулах хүсэлтийг бүрэн хангаж шийдвэрлээгүй. Иймд хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өмнө байгуулсан газрын гэрээний хэсгийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулж, өмчлөх эрхийг өөртөө шилжүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь болон сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, баримтыг буруу үнэлсэн гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168 дугаар зүйлийн 168.1.1, 168.1.7-д заасан үндэслэлээр хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Анхан шатны шүүх шийдвэрээ захирамжийн албан бланк дээр хэвлэсэн нь процессийн хуулийг ноцтой зөрчсөн, гэм бурууг тодорхойлох боломжгүй, мөн нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг тодруулах шаардлагатай байсан гэж үзсэн.