Тогтоол №12055

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч "Б" ХХК нь хариуцагч "БХТ" ХХК-ийг машин механизм тоног төхөөрөмж түрээслүүлэх гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, түрээсийн төлбөр болон учирсан хохирол төлөөгүй хэмээн үзэн нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн үлдэгдэл төлбөр 250 738 500 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн 12 500 000 төгрөгийн хохирол нэхэмжилсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг талуудын гэрээ, тооцооны акт дахь дугаар, он сар зөрүүтэй байсан, гэрээг эрхгүй этгээд байгуулсан, шүүгчийг татгалзан гаргах хүсэлтийг хууль бусаар шийдвэрлэсэн, гэрчээс хууль ёсны дагуу мэдүүлэг аваагүй гэх үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээг хүчин төгөлдөрт тооцож, гэрээний дагуу түрээслүүлэгч нь төлбөр төлөх үүрэгтэйг тогтоосон. Гэрээг эрхгүй этгээд байгуулсан гэх хариуцагчийн татгалзлыг гэрээний нөхцлийн дагуу ашиглалт хийж, төлбөр төлөхөөр тооцоо нийлсэн байдлыг үндэслэн хүлээж аваагүй. Төлбөрийн үлдэгдлийг талууд тооцоо нийлэн баталгаажуулсан байдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэсэн. Өмгөөлөгчийн хөлсийг гэрээ зөрчигдсөнөөс учирсан шууд хохиролд тооцох үндэслэлгүй гэж үзэн нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Н ХХК нь М ХХК-тай байгуулсан түрээсийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 42,707,526 төгрөг гаргуулах, түрээсийн зүйлийг тоног төхөөрөмжийн хамт гаргуулах тухай, М ХХК нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч М ХХК-иас түрээсийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 1,450,000 төгрөг гаргуулах, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь зөвшөөрөхгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангахаар шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр болохыг шүүх тогтоосон. Гэрээ цуцлах талаархи мэдэгдэл, хариу тайлбар солилцож байсан нь тогтоогдсон. Гэтэл хариуцагч түрээсийн төлбөрийг төлөөгүй байхад анхан шатны шүүх үүнийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу болжээ. Гэрээгээр байршуулсан барьцаа хөрөнгийг түрээсийн төлбөрөөс хасч тооцон, зөрүүг гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Түрээслэгч нь гэрээний үйл ажиллагааны явцад үүссэн зардлыг хариуцах боловч НӨАТ-ыг шилжүүлэх гэрээнд тусгайлан заагаагүй тул нэхэмжлэгч тал НӨАТ-ыг хариуцагчаас нэхэмжлэх эрхгүй гэж дүгнэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй, ХХК-д холбогдох, машин механизм тоног төхөөрөмж түрээслүүлэх гэрээний дагуу түрээсийн үлдэгдэл болон учирсан хохирлыг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хяналтын шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Хариуцагч ХХК-иас 250,738,500 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 12,500,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь хоёр шатны шүүхийг хууль хэрэглээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Хоёр шатны шүүх гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, нотлох баримтын үнэлгээ, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг хуульд нийцүүлэн зөв хэрэглэсэн, зөрчөөгүй тул анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "М" ХХК болон "С" ХХК-ийн хооронд 2015, 2016 онуудад байгуулагдсан машин механизм түрээслэх гэрээний дагуу техник ашигласны төлбөр, алданги, операторчны цалин болон бусад зардалд 216,676,683 төгрөг гаргуулах маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Гэрээний дагуу техникүүдийг хүлээлгэн өгсөн боловч түрээслэгч төлбөрөө бүрэн төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, алданги тооцох үндэслэлгүй, техник ашиглан ажил гүйцэтгэсэн нь нотлогдоогүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-14, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02109 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 129,845,357 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 86,822,326 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. Түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл тооцоо нийлсэн актаар тогтоогдсон боловч алданги тооцох хугацаа тодорхойгүй гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-21, **Дугаар**: 2044 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээгээр тохиролцсон алдангийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 192,303,955 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.4, 232.6. Талууд гэрээгээр алданги тохиролцсон, тооцоо нийлж үлдэгдэл төлбөрийг тогтоосон тул алданги тооцох үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-11, **Дугаар**: 001/ХТ2018/01777 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Алданги тооцсон нь үндэслэлгүй, нэхэмжлэгч техник ашигласан талаарх нотлох баримт гаргаагүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн, техникүүдийг шилжүүлэн өгсөн нь тогтоогдсон. - Талууд 2016-08-02-ны өдөр тооцоо нийлж акт үйлдсэнээр төлбөрийн үлдэгдлийг баталгаажуулсан байна. - Түрээсийн гэрээнд төлбөр хэтрүүлсэн тохиолдолд алданги төлөхөөр тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.4, 232.6-д нийцсэн тул алданги тооцсон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт зөв. - Хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагад тайлбар өгөөгүй, шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй тул хэргийг түүний эзгүйд, хэрэгт байгаа баримтын хүрээнд шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч “У” ХХК нь хариуцагч “Ү” ХХК-тай байгуулсан түрээсийн гэрээний дагуу 35 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөр болон 17.5 сая төгрөгийн алданги, нийт 52.5 сая төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч “Ү” ХХК-иас түрээсийн гэрээний үүрэг болох 28,258,000 төгрөг, алданги 14,129,000 төгрөг, нийт 42,387,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч “У” ХХК-д олгож шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн итгэмжлэлийн хүчин төгөлдөр бус байдал, гэрээний үйлчлэл, төлбөр тооцоо болон төлбөрийн баримтыг шалгаагүй, шүүхийн захирамжтай танилцаагүй зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээний харилцааг Иргэний хуулийн дагуу зөв тогтоож, гэрээний үүргийн биелэлт болон гэрээний дагуу тохиролцсон алдангийг хуульд нийцүүлэн шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нь өөрийн татгалзлыг нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй, мэтгэлцэх эрхээ бүрэн хэрэгжүүлээгүй тул давж заалдах гомдлыг хангах үндэслэлгүй байна. Төлөөлөгчийн итгэмжлэл нь хуулийн шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр байсан.