Тогтоол №10790·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Э" ХХК нь "Б" ХХК-тай байгуулсан гэрээний дагуу өөрийн эзэмшлийн газарт байрлах дулаан, цэвэр усны шугамыг чөлөөлүүлэх, мөн гэрээний үүрэгт 46,461,711 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч "М" ХХК нь "Э" ХХК-ийг хууль зөрчин шугам сүлжээг өөрчилснийг хуучин трассаар дахин байрлуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Э" ХХК нь "Б" ХХК-тай 2009 онд байгуулсан "Хамтран ажиллах гэрээ"-ний 5.5 дахь заалтыг үндэслэн барилгын өргөтгөл хийх болсон тул шугам сүлжээг эзэмшил газраас чөлөөлүүлэх, 2014 оноос хойш төлөгдөөгүй газрын төлбөр, алданги нийт 46,461,711 төгрөгийг "Б" ХХК-иас гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "Б" ХХК нь техникийн нөхцөлийн дагуу гэрээ байгуулж, 35,000,000 төгрөгийг төлсөн тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. "М" ХХК нь "Э" ХХК-ийг техникийн нөхцөлийг зөрчиж шугам сүлжээг өөрчилсөн тул хуучин трассаар дахин байрлуулахыг шаардсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-15, **Дугаар**: 183/ШШ2024/02172
- **Шийдвэр**: Газрын тухай хуулийн 48.4, Иргэний хуулийн 106.1, 476.1-д зааснаар газраас цэвэр ус, дулааны шугам сүлжээг чөлөөлөхийг "М" ХХК-д даалгаж, "Б" ХХК-иас 12,212,156 төгрөг гаргуулж "Э" ХХК-д олгосон. "М" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хариуцагч нар нотлох үүргээ хэрэгжүүлээгүй, "Э" ХХК техникийн нөхцөлийг зөрчсөн нь тогтоогдоогүй. Хөөн хэлэлцэх хугацааг Иргэний хуулийн 75.2.1-ээр тооцож, сүүлийн 3 жилийн төлбөрийг гаргуулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-02, **Дугаар**: 210/МА2024/01848
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "Б" ХХК, "М" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, "Э" ХХК-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "М" ХХК-ийн барилгын гадна дулааны болон цэвэр усны шугам сүлжээний ашиглалтын хэвийн нөхцөлийг хангахыг "Э" ХХК-д даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 138 дугаар зүйл, Хот, суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуулийн 15.1.10-д зааснаар "Э" ХХК нь хариуцагчийн шугам хоолойг байрлуулах, дамжин өнгөрүүлж хүлцэх үүрэгтэй. Гэрээгээр хариуцагчийн хуульд заасан эрхийг хязгаарлахгүй, нэхэмжлэгчийн хүлцэх үүргийг үгүйсгэхгүй. "Б" ХХК нэг удаагийн нөхөн төлбөрт 35,800,000 төгрөгийг төлсөн тул хууль бусаар шугам хоолой байрлуулсан гэж үзэх үндэслэлгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-12-13, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01590
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч "Э" ХХК-ийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг илтэд зөрүүтэй хэрэглэж, нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан шийдвэр гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын заримыг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх маргаантай эрх зүйн харилцааг буруу тодорхойлж, зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 186.1, 138.1-д заасан эрх зүйн харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн нь буруу.
- Хариуцагч "Б" ХХК нь эрх бүхий байгууллагын техникийн нөхцөлийг үндэслэн, нэхэмжлэгчтэй тохиролцсоны дагуу "Э" ХХК-ийн эзэмшил газраар дамжуулан дулаан, цэвэр усны шугам татаж байрлуулсан нь Газрын тухай хуулийн 48.3, 481.3.4-т нийцсэн сервитутийн харилцаа юм.
- "Б" ХХК тухайн үед гэрээнд заасан газраас өөр газраар шугам татах боломжгүй байсан нь тогтоогдсон тул анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэл муутай.
- Иргэний хуулийн 151.1.1, 151.3, Газрын тухай хуулийн 48.3-д зааснаар хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн газар эзэмших эрхийг хуульд зааснаар хязгаарлах эрхтэй тул газар чөлөөлүүлэхийг хүссэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй.
- "Б" ХХК нь үл хөдлөх эд хөрөнгөө "М" ХХК-д худалдсан тул шугам сүлжээ "М" ХХК-ийн өмчлөлд хамаарах бөгөөд түүний өмчлөл хууль ёсны.
- "Э" ХХК нь "Б" ХХК-тай байгуулсан "Шугам сүлжээг хамтран ашиглах гэрээ"-ний дагуу гэрээний үүрэгт төлбөр шаардах эрхтэй. Энэ нь үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой бус мөнгөн төлбөр төлөх гэрээний үүргийн биелэлттэй холбоотой шаардлага тул Иргэний хуулийн 75.2.1-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацааг гурван жилээр тооцно.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн 2014-2023 оны эхний улирлын төлбөрөөс хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй сүүлийн 3 жилийн төлбөр болох 12,212,156 төгрөгийг "Б" ХХК-аас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн.
- Сөрөг нэхэмжлэлийн хувьд, "Э" ХХК нь барилгын ажлын өргөтгөл хийхдээ шугам сүлжээний холболтыг тасалж ашиглалтын хэвийн нөхцөлийг алдагдуулсан гэх үндэслэлээр хуучин трассаар шугам сүлжээг байрлуулахыг хүссэн боловч, бодит байдалд нэхэмжлэгч нь трассын зарим хэсгийг өөрчилсөн нь хариуцагчийн эрхийг зөрчөөгүй, хариуцагчийн шугам сүлжээний ашиглалт хэвийн байгаа тул Иргэний хуулийн 9.1-д заасан эрх зөрчигдсөн гэж үзэхгүй, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгоно.
ХуульTech