Тогтоол №10124

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг зам тээврийн осол гаргаж, автомашинд нь хохирол учруулсан гэж буруутган нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, учирсан хохирлын үнэлгээ хэт өндөр гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь зам тээврийн хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн автомашинтай мөргөлдсөний улмаас 7,143,600 төгрөгийн хохирол учирсныг тогтоож, хариуцагчаас 1,951,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх нь мэргэшсэн үнэлгээчдийн дүгнэлтийг үндэслэн хийсэн үнэлгээг хүчингүй болгох нөхцөлийг харгалзан үзээгүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь хариуцагчийн гомдлыг эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоохдоо шинжээчээр томилогдсон байгууллагын тогтоосон хохирлын хэмжээ болон даатгалын нөхөн төлбөрийг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас осол гарсан нь тогтоогдсон тул гэм хорын хэмжээг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн осол, гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн ослын улмаас өөрийн автомашинд учирсан эд ангийн хохирол, засварын зардал, алдсан орлого зэрэг нийт 2,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа зорчигчийн буруутай үйлдэл байсан, учирсан хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргаж байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэж үзэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 1,333,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, машины эд ангийн үнэлгээ, засварын хөлс зэргийг үндэслэлгүй тогтоосон, гэрчийн мэдүүлэгт зөрүүтэй байдал байгаа зэрэг шалтгаанаар давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримтуудыг дахин хэлэлцэж, эд ангийн үнэлгээ, засварын зардал зэргийг тодотгон, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,188,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зам тээврийн ослын шалтгаан, хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтууд болон цугларсан нотлох баримтуудыг харьцуулан дүгнэлт хийсэн. Талууд гэм буруугийн талаар маргаагүй бөгөөд гол маргаан нь учирсан хохирлын хэмжээг тогтоохтой холбоотой байсан. Осол гарах үед хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Эд ангийн үнэлгээний талаарх маргааныг шинжээчийн дүгнэлтүүдийг харьцуулан, дундаж үнээр тогтоож шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн гэм хор арилгах үүргийн дагуу хохирол учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх зарчмыг баримталсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн тээврийн хэрэгсэлтэй мөргөлдсөний улмаас автомашинд учирсан эд хөрөнгийн хохиролд 3,085,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрөх боловч нэхэмжлэгчийн машины үнэлгээ өндөр, төлсөн мөнгөө хасуулж, төлбөрийг хуваарьлах хүсэлт гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 1,960,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын 1,125,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх машин эд ангийн үнэлгээг хэт өндөр тогтоосон, төлсөн мөнгөө хасаагүй, нотлох баримтыг үнэлээгүй гэх үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь жолоодлогын дүрмийг зөрчсөний улмаас нэхэмжлэгчийн автомашинд хохирол учруулсан нь тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв хэрэглэж, хохирлыг баримтаар тогтоосон. Хариуцагч нь төлсөн мөнгөө баримтаар нотлоогүй тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч зам тээврийн ослоор эд хөрөнгөнд учирсан хохирлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч ослын бурууг үгүйсгэн, өөрийн эрүүл мэндэд учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зам тээврийн ослын улмаас учирсан хохиролд 2,365,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч ослын үед өөрийн буруугүй, нэхэмжлэгч дүрмийг зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг (370,000 төгрөг) хэрэгсэхгүй болгон, хохирлын хэмжээг 1,995,000 төгрөгөөр тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч туслах замаас гол зам руу орж ирэхдээ замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдсон. Гэвч хохирлыг үнэлэхдээ зам тээврийн ослын улмаас тогтоогдсон эвдрэл гэмтлээс гадуурх эд ангийн үнэлгээг нэмж тооцсон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2-т заасан нотлох баримтыг үнэлэх шаардлагыг хангаагүй байна. Иймд шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, буруутай үйлдлийн улмаас учирсан бодит хохирлыг тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хариуцагч замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж зам тээврийн осол гарган, даатгалтай автомашинд хохирол учруулсан. Нэхэмжлэгч даатгалын компани даатгуулагчид 5,142,000 төгрөгийн нөхөн төлбөр олгосон бөгөөд хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч хохирол учруулсныг хүлээн зөвшөөрсөн боловч хохирлын хэмжээ, үнэлгээний процессыг маргаж, бага хэмжээгээр төлөх саналтай байв. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангаж, хариуцагчаас 338,437.50 төгрөг гаргуулан, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. Шийдвэрт Иргэний хуулийн 497.1, 510.1 зэрэг заалтыг үндэслэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг давж заалдан, хариуцагчийн гэм буруу тогтоогдсон, хохирлын үнэлгээг өмнө нь маргаагүй, нэхэмжлэлийг бүрэн хангах үндэслэлтэй гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 5,142,000 төгрөгийг бүхэлд нь гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор тогтов. Шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.2-т заасныг удирдлага болгов. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн нь тогтоогдсон. Даатгалын тухай хуулийн дагуу даатгалын компанид нөхөн төлбөр шаардах эрх шилжсэн. Анхан шатны шүүх хохирлын үнэлгээ болон хариуцагчийн хүсэлттэй холбоотой нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. Хариуцагч өмнө нь нэхэмжлэлийн бүрэн дүнг төлөх хүсэлт гаргаж байсан нь үнэлгээг хүлээн зөвшөөрснийг нотлох тул Иргэний хуулийн 443.7-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангах ёстой. Анхан шатны шүүхийн хууль хэрэглээний алдаа нь шийдвэрийг хүчингүй болгох бус, харин өөрчлөх үндэслэл болно.