Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, алданги шаардах. Нийлүүлэгч компани нь барилгын цутгалтын өмнөх өдөр төлбөрийн 30 хувийг бэлэн мөнгөөр, 70 хувийг байраар төлөхөөр тохиролцсон гэрээ байгуулсан боловч худалдан авагч тал үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөхгүйгээ хэргийн маргаан үүсгэжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөр болон тохиролцсон алдангийг мөнгөөр нэхэмжлэх ёстой, учир нь хариуцагч тал төлбөрийг төлөх үүргээ биелүүлээгүй.
• Хариуцагч: Төлбөрийг мөнгөөр биш, гэрээнд заасанчлан үл хөдлөх хөрөнгө буюу байраар төлөх ёстой тул мөнгөн дүнгээр шаардах нь үндэслэлгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах шийдвэр гаргав. Хариуцагч тал бетон зуурмаг хүлээн авсан боловч төлбөрийн үлдэгдэл 64 сая төгрөгийн орчим дүнгээс гадна төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээний үүргээ зөрчсөн гэж үзнэ. Хариуцагч тал төлбөрийг байраар төлөх тухай гэрээнд заасан боловч ямар байршил, ямар эд хөрөнгө болох нь тодорхойгүй, нотлох баримт байхгүй тул төлбөрийг гүйцэтгэх боломжгүй байна. Иймд нэхэмжлэгч тал гэрээнд заасан алдангийг (нийт дүнгийн 50 хувь) шаардах эрхтэй, учир нь хариуцагч тал хугацаа хэтрүүлсэн байна. Нэхэмжлэгч тал гэрээний дагуу төлбөрийн нөхцөлд 70 хувийг байраар төлөхөөр тохиролцсон хэдий ч хариуцагч тал төлбөрийг төлөх талаар санал гаргаагүй, төлбөрт тооцон шилжүүлэх байр тодорхойгүй байгаа тул нэхэмжлэгч тал гэрээний төлбөрийн нөхцөлийн заалтыгсэхгүй, мөнгөн дүнгээр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 225.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч тал гэрээнд заасан төлбөрийн үлдэгдэл болон алдангийг төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээний үүргээ зөрчсөн гэж үзнэ.
• Төлбөрийг үл хөлдлөх хөрөнгөөр төлөхөөр тохиролцсон боловч тухайн хөрөнгийн байршил, тодорхойлолт нь нотлох баримтгүй, хэрэгжих боломжгүй байгаа тул нэхэмжлэгч тал төлбөрийн нөхцөлийн заалтыгсэхгүй, мөнгөн дүнгээр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 225.3).
• Хугацаа хэтрүүлсэн тал нь гэрээнд заасан алдангийг (нийт дүнгийн 50 хувиас хэтэрэхгүй) нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 232.4, 232.6).