2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжүүлсний төлөө өмнөх хэлцлийн үнэ гаргуулах маргаан. Талууд гэрлэлтээ цуцалсны дараа хамтран өмчлөхийн тулд нэг тал нь өөрийн өмчлөх эрхээ нөгөө талд шилжүүлж, хариуд нь хүүхдийн тэтгэлэг төлөхгүй байхаар харилцан тохиролцсон боловч тэтгэлэг төлөлтийн асуудал шийдэгдээгүй тул нэхэмжлэгч өмчлөх эрхийн үнийг гаргуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчтай хүүхдийн тэтгэлэг төлөхгүй байхаар тохиролцсоны үндэслэлээр өөрийн өмчлөх эрхээ шилжүүлсэн тул хамтран өмчлөх хөрөнгийн үнийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч өөрийн өмчлөх эрхээ сайн дураараа, төлбөргүй шилжүүлсэн бөгөөд тэтгэлэг төлөхгүй байхаар тохиролцоогүй гэж үзэн шаардлагыг эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, ойролцоогоор 17 сая төгрөгийн үнийг гаргуулахаар шийдвэрлэв.

• Талууд шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагаар хүүхдийн тэтгэлэг бүрэн гаргуулагдаж байгаа тул "шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхгүй байхаар" тохирсон харилцан тохиролцоо нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.1, Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль 23.1).
• Талуудын хооронд үүссэн энэхүү хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн хөрөнгийнөө үнийг буцаан шаардах эрхийг бүрдүүлж байгаа тул хөрөнгийг буцаан авах боломжгүй тохиолдолд үнийг нь гаргуулах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 492.1, 492.1.1, 493.2).
• Нэхэмжлэгч хөрөнгийн үнийг хүүхдийн тэтгэлгийн дүнгээр тохиролцсон гэх тайлбараа нотолж чадаагүй ч, банкны төлбөр барагдуулах газрын баримтаар тогтоогдсон тэтгэлгийн нийт дүн нь нэхэмжлэлийн үндэслэлтэй болох тул тэрхүү дүнгээр гаргуулах нь зүйтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхгүй байхаар тохиролцсон хэлцэл нь хууль бус, хүчин төгөлдөр бус байна (Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль 23.1, Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн дагуу шилжүүлсэн эд хөрөнгийг буцаан авах боломжгүй бол тухайн эд хөрөнгийн үнийг гаргуулах эрх нээгдэнэ (Иргэний хууль 492.1, 493.2).
• Нэхэмжлэгч эд хөрөнгийн үнийн хэмжээг нотолж чадаагүй ч, хэлцэлд тусгагдсан зорилго болон бодит тэтгэлгийн дүнг үндэслэн үнийн хэмжээг тогтоож болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).