2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөрийг гуравдагч этгээдээс нэхэмжлэх — Даатгуулагч компани нь өөрийн эзэмшлийн автомашиныг даатгуулсан байх бөгөөд хариуцагч жолооч тэрхүү автомашиныг жолоодон явахдаа зам тээврийн осол гаргаж, эд хөрөнгийн хохирол учруулсан байна. Даатгагч компани нь даатгуулагчид нөхөн төлбөр олгосон тул гэм хорыг нөхөн төлөх шаардлага нь даатгагчид шилжсэн гэж үзэн, хариуцагчаас нөхөн төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөн тул даатгалын тохиолдол үүссэн бөгөөд Иргэний хуулийн дагуу даатгагчид шилжсэн шаардах эрхээр нөхөн төлбөр гаргуулах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Осол нь замын нөхцөл байдал буюу мөстөлтөөс болсон бөгөөд Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалт нь тухайн осолтой шууд холбоогүй тул өөрийн буруутай үйлдлээс болж гэм хор учруулсанд тооцохгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 19 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр гаргуулахаар шийдвэрлэв.

• Замын цагдаагийн албаны акт болон үзлэгээр хариуцагч нь Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөн нь тогтоогдсон тул даатгалын тохиолдол болох нөхцөл орчин бүрдсэн гэж үзсэн.
• Даатгуулагч нь даатгалын нөхөн төлбөрийг авсан тул Иргэний хууль 443.7 болон Даатгалын тухай хууль 8.7-д заасны дагуу гэм хорыг нөхөн төлөх шаардах эрх даатгагчид шилжсэн гэж дүгнэв.
• Нэхэмжлэгч нь даатгалын гэрээний дагуу хохирлын 10 хувийг хасаж тооцсон нөхөн төлбөрийг даатгуулагчид шилжүүлсэн байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагын зөвхөн даатгагчид шилжсэн эрхийн хэмжээгээр буюу 19,213,200 төгрөгийн хэмжээнд хангаж шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч гэм хорыг нөхөн төлөх шаардлагыг гуравдагч этгээдэд гаргах эрхээсээ татгалзаж, даатгагчид нөхөн төлбөр олгосон тохиолдолд гэм хорыг нөхөн төлөх шаардах эрх даатгагчид шилжинэ (Иргэний хууль 443.7, Даатгалын тухай хууль 8.7).
• Бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа учирсан хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 510.1).
• Даатгалын гэрээнд заасан нөхөн төлбөрийн тооцооллын зарчим (жишээ нь: хохирлын тодорхой хувийг хасах) нь даатгагчийн шаардах эрхийн хэмжээг тогтооход ашиглагдана.