Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл болон алданги төлүүлэх, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай иргэний маргаан. Нэхэмжлэгч байгууллага нь өмнөх хуулийн этгээдийн эрх залгамжлагч болох хариуцагч болон барьцаа гаргагч нарт зээлийн төлбөр болон алдангийг төлүүлэхээр шүүхэд хандсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, алданги болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээл авснаас хойш төлбөр төлөх боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн бөгөөд нэхэмжлэгч тал шаардах эрхээ хөөн хэлэлцэх хугацаанд хэрэгжүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Нэхэмжлэгчийн шаардах эрх 2020 оны 7 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхэлж, 2023 оны 7 дугаар сарын 01-ний өдөр дууссан тул Иргэний хууль 75.2.1, 281.1-д заасны дагуу гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах гурван жилийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан байна.
• Нэхэмжлэгч нь шаардах эрх дууссанаас хойш 2 жил 2 сарын дараа нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд энэ хугацаанд шаардах эрхээ хэрэгжүүлсэн талаарх баримт байхгүй тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч нь байгууллага татан буугдаж, авлага шилжиж байгааг хүндэтгэн үзэх шалтгаан гэж үзэх боломжгүй тул хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээх үндэслэлгүй байна.
• Барьцааны гэрээ нь зээлийн гэрээний үүргийг баталгаажуулах дагалдах шинжтэй гэрээ тул үндсэн үүргээс салангид бие даасан шаардлага үүсгэх эрх зүйн үндэслэлгүй, учир нь барьцаа хөрөнгө нь зээлийн гэрээний дагуу баталгаа болсон байна (Иргэний хууль 75.2.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, мөн хүндэтгэн үзэх шалтгаан байхгүй бол шаардах эрх хэрэгжих боломжгүй болно (Иргэний хууль 75.2.1, 76.1).
• Дагалдах шинжтэй гэрээ буюу барьцааны гэрээ нь үндсэн гэрээний үүргээс салангид бие даасан шинээр шаардлага үүсгэх үндэслэл болдоггүй (Иргэний хууль 75.2.2, 281.1).