Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эдийн бус гэм хор арилгах — хууль бусаар яллагдагчаар татаж, сэтгэцэд учирсан хохирлыг төрөөс нөхөн төлүүлэх. Нэхэмжлэгч нь бусдын гэмт хэргийг өөрийн үйлдсэн гэж гүтгүүлж, олон жилийн турш хилсээр холбогдон шалгагдаж, цагдан хоригдсоны улмаас сэтгэл санаа болон эдийн засгийн хохирол амссан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Прокурорын байгууллагын буруутай ажиллагааны улмаас 12 жилийн турш хилсээр холбогдон шалгагдаж, ажил эрхлэх боломжгүй болсон тул сэтгэл санааны хохирол, алдсан цалин хөлс болон хууль зүйн туслалцааны зардлыг төрөөс нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
• Гуравдагч этгээд: [Шийдвэрт хариуцагч тал тодорхой дурдаагүй тул хариуцагчийн байр суурь илэрхийлэгдээгүй]

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сэтгэл санааны хохирол болон алдсан цалин хөлсийг Засгийн газрын нөөц сангаас нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Нэхэмжлэгч нь эрүүгийн хэрэгт сэжигтэн, яллагдагчаар татаж, шүүхээс ял оноогдож байсан боловч улмаас нь гэм буруу нь нотлогдоогүй тул энэ нь эрхийн хязгаарлалт буюу хууль бус ажиллагаанд хамаарах тул төрөөс хохирлыг хариуцах ёстой (Иргэний хууль 498.4).
• Нэхэмжлэгч нь хэрэгт шалгагдаж, цагдан хоригдсан хугацаанд ажил эрхлэх боломжгүй болсон тул алдсан цалин хөлсийг тооцож нөхөн төлүүлэх үндэслэлтэй (Иргэний хууль 230.2).
• Нэхэмжлэгчийн олон жил хилсээр холбогдон шалгагдаж, сэтгэл санааны зовлон амссан баримттай тул сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгах ёстой (Иргэний хууль 511.3, Эрүүгийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэрэв эрүүгийн хэрэгт сэжигтэн, яллагдагчаар татаж, баривчилсан боловч гэм буруу нь нотлогдоогүй тохиолдолд тухайн этгээдийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээсэн тохиолдолд хэрэг бүртгэгч, мөрдөн байцаагч, прокурор болон шүүгчийн буруутай эсэхээс үл хамааран төрөөс хохирлыг хариуцан арилгах үүрэгтэй (Иргэний хууль 498.4).
• Сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгах үүргийг гэм хор учруулсан этгээд хүлээнэ, эсэх нь бус гэм хор учруулсан тохиолдолд хуульд тусгайлан заасан нөхөн төлбөрийг төрөөс хариуцана (Иргэний хууль 230.2, 511.3).
• Сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлбөрийг тогтоохдоо шүүх нь Иргэний хууль болон шүүхийн практикт үндэслэн тогтоосон жишиг хэмжээг харгалзан үзэх ёстой (Эрүүгийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.4).