2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэх маргаан. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь төлж барагдуулаагүй тул зээлдүүлэгч тал гэрээг цуцалж, барьцаа хөрөнгийг борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэхээр шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй, мэдэгдэх хуудас хүргүүлсэн боловч үр дүн гараагүй тул гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулна, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулна гэж үзэв.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, бизнесийн үйл ажиллагаа улирлаас хамаарч зогссон тул төлөлт хийгдэх боломжтой, мөн зээлийн хүү өндөр байгаа тул хүүг багасгаж, нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөс чөлөөлөгдөх ёстой гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэхийг шийдвэрлэв. Учир нь хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүрэгтэй байсан ч төлөлт хийгдэж барагдуулаагүй тул гэрээг цуцлах үндэслэл болсон ба хариуцагч нь хүүг багасгах эсвэл нэмэгдүүлсэн хүү төлөхгүй байх үндэслэлээ баримтаар нотолсонгүй. Мөн зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд авсан зээлээ эргүүлэн төлөөгүй тул гэрээнд заасан нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 452.2, Банк, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 21.2). Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар худалдан борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэх үндэслэлтэй (Иргэний хууль 175.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч гэрээнд заасан хугацаанд зээлээ эргүүлэн төлөөгүй бол гэрээнд заасан нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 452.2).
• Зээлдэгч гэрээний үүрэгт үндсэн хүүгийн хорин хувиас хэтрэхгүй хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр гэрээнд зааж болно (Иргэний хууль 452.2).
• Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар худалдан борлуулж үүргээ гүйцэтгүүлэх боломжтой (Иргэний хууль 175.1).