2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэн үүссэн төлбөр, хүү болон хохирлыг гаргуулж авах иргэний маргаан. Тээвэрлэгч тал нүүрс тээвэрлэх үүргээ биелүүлсэн боловч захиалагч тал тээвэрлэлтийн төлбөрийг гэрээнд заасан хугацаанд төлөөгүй тул төлбөрийн үлдэгдэл, хүү, үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирол болон хууль зүйн туслалцааны зардлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тээвэрлэлтийн төлбөр болон түүний хэтэрсэн хугацааны хүү, тээвэрлэлтийн зардлын улмаас гарсан санхүүгийн хохирлыг (шатахуун, цалингийн алданги) болон өмгөөллийн зардлыг гаргуулж авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх боломжгүй байгаагаа тайлбарлаж, сөрөг нэхэмжлэл гаргах замаар үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирлыг нэхэмжлэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлага болон өмгөөллийн зардлыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэв.

• Хариуцагч төлбөр төлөх үүргээ гэрээнд заасан хугацаанд биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч төлбөрийн үлдэгдэл болон хэтэрсэн хугацааны хүүг нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 208.1, 222.1, 222.5).
• Хариуцагч үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс үүдэн гарсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 222.7, 227.3).
• Өмгөөллийн зардал нь баримтаар нотлогдож байгаа бөгөөд хариуцагч үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэн тохиолдолд гарахгүй байсан зардал тул хохирол гэж үзэв (Иргэний хууль 227.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч мөнгөн төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүй бол хэтэрсэн хугацаанд тохирсон хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 222.5).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн бол нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг, мөн үүрэг гүйцэтгэгчийн зөрчлөөс үүдэн гарсан зардал, эд хөрөнгийн алдагдал болон зайлшгүй орох байсан орлогыг хохиролд тооцно (Иргэний хууль 227.3).
• Үүрэг гүйцэтгэхдээ талууд тохирсон хугацаанд, зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 206.1).