2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын гэрээний эрсдэлд хамаарахгүй тохиолдолд нөхөн төлбөр олгох. Даатгуулагч нь авто машиныг даатгуулсан боловч даатгалын хугацаанд тээврийн хэрэгсэл нь галд шатаж, бүрэн сүйрссэн тул даатгагчаас нөхөн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч нь даатгуулагчид гэрээний нөхцөл, багцын талаарх мэдээллийг бүрэн танилцуулаагүй, мөн даатгалын зүйл бүрэн сүйрсэн тул гэрээний тусгай нөхцөлийн дагуу 100 хувийн нөхөн төлбөр олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгуулагч нь "Стандарт" багцыг сонгосон тул уг багцад галд шатах, дэлбэрэх эрсдэл хамгаалалтад хамаарахгүй бөгөөд даатгалын гэрээнд заасан эрсдэлд хамаарахгүй тохиолдол тул нөхөн төлбөр олгох үүрэг хүлээхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь даатгалын гэрээний тусгай нөхцөл нь даатгуулагчийн сонгосон хамгаалалтын багцад хамаарах эрсдэлийн улмаас даатгалын тохиолдол болох үед нөхөн төлбөрийг тооцохыг заасан байсан тул даатгуулагчийн сонгосон багцад хамаарахгүй эрсдэлийн улмаас даатгалын зүйл сүйрсөн нь нөхөн төлбөр олгох үндэслэл болохгүй гэж үзэв. Мөн даатгагч нь гэрээний ерөнхий болон тусгай нөхцөлийн зөрчилдөөнийг зохицуулах журмыг (Иргэний хууль 198.1) мөрдсөн, даатгалын гэрээний эрсдэлд хамаарахгүй тохиолдолд нөхөн төлбөр төлөх үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 431) тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгагч нь даатгалын гэрээний нөхцөл, багцын талаарх мэдээллийг танилцуулах үүрэгтэй боловч даатгуулагч нь өөрийн сонгосон багцын хүрээнд эрсдэл үүссэн тохиолдолд л нөхөн төлбөр авах эрхтэй (Даатгалын тухай хууль 9.1.6, 8.5.3).
• Даатгалын гэрээний ерөнхий болон тусгай нөхцөл зөрчилдсөн тохиолдолд тусгай нөхцөлийг дагаж мөрдөх ёстой (Иргэний хууль 198.1).
• Даатгалын тохиолдол нь талуудын тохиролцсон эрсдэлд хамаарахгүй байсан тул даатгагч нөхөн төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй (Иргэний хууль 431.1).