Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Хариуцагч У.Б нь 2024 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөний улмаас зам тээврийн осол гаргаж, нэхэмжлэгчийн ээж М.Х-ын амь насыг хохироосон.
• Нэхэмжлэгч: Г.У нь ээжийнхээ амь насыг алдсаны улмаас сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлбөрт 66,990,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахаар нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: У.Б нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, мөнгийг төлөх боломжгүй гэж маргасан.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• 2024 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдрийн Говьсүмбэр аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024/ШЦТ/109 дүгээр шийтгэх тогтоолоор У.Б-ыг Эрүүгийн хуулийн 27.10.3-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон.
• Уг шийтгэх тогтоолоор хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Г.У-д сэтгэцэд учирсан хохирлоо Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн.
• Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газрын 2025 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн ЕГ0825/1862 дугаартай дүгнэлтээр нэхэмжлэгч Г.У-ийн сэтгэцэд уй гашуугийн үеийн сэтгэл хямралын шинжүүд илэрч, энэ нь хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн гуравдугаар зэрэглэлд хамаарна гэж тогтоосон.
• Амь хохирогч М.Х-ын цусанд 3.8 промилли этилийн спирт илэрсэн бөгөөд Замын хөдөлгөөний дүрмийн 5.12.б-г зөрчсөн байдал нь гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн гэж мөрдөгчийн магадалгаагаар тогтоогдсон.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2025-04-28, Дугаар: 210/МА2025/00XXX Хариуцагч У.Б-аас 33,495,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Г.У-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагчаас 325,425 төгрөгийн улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулж улсын орлого болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Иргэний хуулийн 497.1, 511.5-д заасны дагуу гэм хор учруулсан этгээд хохирлыг арилгах үүрэгтэй.
• Иргэний хуулийн 511.5-д заасны дагуу сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах нөхөн төлбөрийн хэмжээг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр, эсхүл нас барсан хүний нас, хүн амын дундаж наслалтын зөрүүг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн дүнгээр үржүүлэн хохирогчид аль ашигтайгаар шүүхээс тогтооно.
• Нэхэмжлэгч нь айлын ганц хүүхэд байсан, ээжийгээ зам тээврийн осолд орсон байдлыг өөрийн нүдээр харсан зэргээс шалтгаалан сэтгэцэд учирсан хор уршгийг Иргэний хуулийн 511.5-д зааснаар тооцсон.
• Амь хохирогч М.Х нь Монгол Улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн 5.12.б-г зөрчсөн байдал нь гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн тул Иргэний хуулийн 514.1-д заасны дагуу хариуцагчийн хариуцах гэм хорын хэмжээг 50 хувиар багасгаж тооцсон.
• Үндэсний статистикийн хорооны 2024 оны хүн амын дундаж наслалтын мэдээлэл, гэмт хэрэг гарах үеийн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг үндэслэн нөхөн төлбөрийн хэмжээг тооцсон.