2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх дараалал болон төлбөрийг тооцох арга барил — зээлийн төлбөрийг үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн аль эсвэл аль нэгэнд нь хасах. Нэхэмжлэгч санхүүгийн байгууллага нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний үүрэг болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь төлсөн төлбөрийг заавал үндсэн зээлийн төлбөрөөс хасах ёстой гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан тул төлөгдсөн төлбөрийг банк бус санхүүгийн байгууллагын эрхийн хүрээнд нэмэгдүүлсэн хүүгээс эхэлж хасах ёстой гэсэн үндэслэлээр шаардлагыг бүхэлд нь хангалттай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш төлөгдсөн мөнгийг нэмэгдүүлсэн хүү биш, харин үндсэн зээлийн төлбөрөөс хасах ёстой, учир нь гэрээгээр төлбөрийн дарааллыг тохироогүй тул хуульд заасан дарааллыг баримтлах ёстой гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчлэн хангаж, зээлийн төлбөрийг үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн дарааллаар тооцохыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь төлбөрийн дарааллыг гэрээгээр тохироогүй тул Иргэний хууль 216.2, 216.3, 216.4-т заасан дарааллыг баримтлах ёстой, учир нь хэд хэдэн өр нэгэн зэрэг болсон, гүйцэтгэхэд хүнд нөхцөлтэй, биелэх боломж багатай үндсэн үүргийг тэргүүн ээлжинд гүйцэтгэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагчийн төлсөн 20 сая төгрөгийг нэмэгдүүлсэн хүүгээс биш, харин үндсэн төлбөр болон хүүгээс хасаж тооцох нь зүйтэй, учир нь талууд төлбөрийн дарааллыг гэрээгээр өөрөөр тохируулаагүй байна.
• Нэхэмжлэгч нь барьцаа хөрөнгө нь бүртгэлтэй тул Иргэний хууль 175.1-д заасны дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэд хэдэн өр нэгэн зэрэг болсон, гүйцэтгэхэд хүнд нөхцөлтэй, биелэх боломж багатай үүргийг (үндсэн төлбөр) тэргүүн ээлжинд гүйцэтгэх ёстой (Иргэний хууль 216.2, 216.3, 216.4).
• Талууд төлбөрийн дарааллыг гэрээгээр тохируулж өгөөгүй бол хуульд заасан үндсэн үүрэг, дараа нь хүүг төлүүлэх зарчмыг баримтлах ёстой (Иргэний хууль 216).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ нь улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тохиолдолд барьцаалуулагч нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 156, 175.1).