Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, зээлийг хугацаанаас нь өмнө цуцлах. Зээлдэгч нь банктай хэрэглээний зээлийн гэрээ байгуулж, тогтоосон хугацаанд эргэн төлөх үүрэг хүлээсэн боловч төлөлтөө зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тул банк нь зээлийг цуцалж, үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг 198 хоног хэтрүүлэн хугацаа алдсан тул гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулна гэж үзэв.
• Хариуцагч: Үндсэн зээлийн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч гэр бүлийн нөхцөл байдал, санхүүгийн хүндрэлээ дурдаж, үндсэн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхөөс татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Талууд цахимаар болон бичгээр гэрээ байгуулж, харилцан тохиролцосон тул гэрээ хүчин төгөлдөр болсон байна. Хариуцагч нь зээлийн төлбөрийг тогтоосон хуваарийн дагуу төлөх үүрэг хүлээсэн боловч төлөлтөө зохих ёсоор биелүүлээгүй тул банк нь гэрээг цуцлах эрхтэй байна (Иргэний хууль 225.1). Хариуцагч нь үндсэн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхөөс татгалзсан боловч хэрэглээний зээлийн гэрээний 6.1, 6.1.1 заалтаар төлбөр хугацаа алдсан тохиолдолд нэмэгдүүлсэн хүү тооцохыг заасан байсан тул хүүгийн төлбөрийг үгүйсгэх хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Мөн банк нь нотариатын зардалд ойролцоогоор 23 мянган төгрөг зарцуулсан нь нотариатын төлбөрийн баримтаар нотлогдож байгаа тул энэ зардлыг хохирол гэж үзэн хариуцагчаас нөхөн гаргуулна (Иргэний хууль 227.1, 453.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээг цуцалж, учирсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1, 227.1).
• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан эргэн төлөлтийн хуваарийг биелүүлээгүй тул банк нь гэрээний нэмэгдэл хүү тооцох эрхтэй (Иргэний хууль 451.1).
• Гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэн нөгөө талд учирсан бодит хохирлыг (жишээ нь: нотариатын зардал) нөхөн төлүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1).