2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алданги төлөх болон барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид зээл олгосон боловч хариуцагч нь зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүг хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлийн гэрээний дагуу нийт төлбөр болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг төлөөгүй тул нийт ойролцоогоор 130 сая төгрөгийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгө болох орон сууцаар үүргээ хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээл авах өөрийн хэрэгцээ шаардлага байгаагүй, бусдын хүсэлтээр туслах зорилгоор барьцаалан зээл авсан тул зээлийн үүрэг хүлээсэн ч барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулсан нь Иргэний хууль 282.3, 156.1, 156.2-т заасны шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр гэрээ байсан тул гэрээний дагуу үүрэг хүлээсэн гэж үзлээ. Хариуцагч нь зээлийн үндсэн төлбөр, хүүг хугацаанд нь төлөөгүй тул Иргэний хууль 281.1-д заасны дагуу зээлдэгч нь зээлийн үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй. Хариуцагч нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг барьцаалсан байсан тул Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 4.3-т заасны дагуу барьцаалуулагч нь үүрэг гүйцэтгэгч байж болно. Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд Иргэний хууль 153.1, 158.1, 159.1, 174.1, 175.1-д заасны дагуу барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангах эрхтэй тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 281.1).
• Барицаалуулагч нь үүрэг гүйцэтгэгч эсвэл гуравдагч этгээд байж болох тул барьцаа хөрөнгөөр үүргээ хангуулах боломжтой (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 4.3).
• Үүрэг гүйцэтгэгч нь үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг албадан худалдах замаар шаардлагаа хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 158.1, 175.1).