Үйл явдал
Банкны зээлийн маргаан — хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх. Үндсэн зээлдэгч нас барсны дараа хамтран зээлдэгчээр бүртгэгдсэн этгээд зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн үлдэгдлийг төлөхгүй байгаа асуудал үүссэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар зээлийн төлөх хуваарийг удаа дараа зөрчсөн тул хамтран зээлдэгчээр нэмэгдсэн хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл болон хүүг гаргуулна гэж үзэв.
- Хариуцагч: Өмнөх зээлүүдийг мэдэхгүй байсан, зөвхөн хамтран зээлдэгчээр орсон 5 сая төгрөгийн зээлийн хүрээнд л үүрэг хүлээх ёстой, мөн төлөх боломжгүй гэж үзэв.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсэгчилсэн хэсгийг харгалзан үзэж, хариуцагчийн гаргуулж өгөх ёстой дүнг тогтоосон.
- Хариуцагч нь өөрийн хүсэлтээр хамтран зээлдэгчээр бүртгүүлж, гэрээнд гарын үсэг зурсан тул зээлийн үүрэг хүлээх чадвартай, эрх зүйн үйлдэлд хариуцлага хүлээх ёстой гэж үзэв.
- Хариуцагч нь хамтран зээлдэгчээр орсон зээлийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийн дагуу зээлийн төлбөрийг төлж байсан баримттай тул зээлийн үүрэг хүлээсэн гэж үзэв.
- Зээлдэгч Ж. нас барсны дараа зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлаагүй, зээл төлүүлэх талаар мэдэгдэл өгөөгүй байсан тул зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн үлдэгдэл үргэлжлэн тооцогдох үндэслэлтэй болсон.
- Хариуцагчийн зүгээс хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэсэн үндэслэл хүлээн авагдахгүй, учир нь зээлийн гэрээний хугацаа 2023 оны 02 сарын 20-ны өдөр дууссан байтал нэхэмжлэл 2025 онд гаргагдсан тул хөөн хэлэлцэх 3 жилийн хугацаа дуусаагүй байна.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хамтран зээлдэгч нь зээлийн гэрээнд заасан үүрэг, эрх эдэлж, үүрэг хүлээх чадвартай этгээд гэж үзнэ (Банкны хууль 20.7).
- Зээлдэгч нас барсны дараа зээлийн гэрээг цуцлаагүй, төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 451.1, 453.2).
- Зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэл гаргах хугацаа хязгаарлагдмал байдаг ч, гэрээний үүрэг дууссан өдрөөс эхлэн хөөн хэлэлцэх хугацаа тоологдоно (Иргэний хууль 75.2.1).