2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон хамтран ажиллах гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний заалтыг хүчин төгөлдөр бусад тооцох тухай маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талд нийт гэрээний үнийн дүнгийн үлдэгдэл болох ойролцоогоор 49 сая төгрөгийг төлүүлэх, мөн гэрээний зарим заалтыг хүчин төгөлдөр бусад тооцох шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал нь гэрээний дагуу төлөх ёстой үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүй, мөн гэрээний зарим заалтууд нь бодит утгаараа биелэгдэх боломжгүй, хийсвэр учраас тэдгээрийг хүчин төгөлдөр бусад тооцох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч тал нь үйлдвэрлэгчид төлөх ёстой төлбөрийг өөрсдөө хариуцан төлсөн тул түүнийг тооцож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг үгүйсгэж, мөн өөр гэрээтэй холбоотой НӨАТ-ын баримт олгох шаардлагыг сөрөг нэхэмжлэлээр гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг харгалзан үзэж, хариуцагчийг ойролцоогоор 49 сая төгрөг төлөхийг шийдвэрлэсэн. Хариуцагч тал нь гэрээний заалтуудыг хүчин төгөлдөр бусад тооцох шаардлага гаргасан боловч гэрээний дагуу нийлүүлэлт хийгдсэн, нийлүүлэлтийн хугацаа болон чанарын талаар маргаан үүсээгүй тул гэрээний заалтуудыг хүчин төгөлдөр бусад тооцох үндэслэлгүй гэж үзсэн. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн НӨАТ-ын баримт олгох шаардлага нь үндсэн нэхэмжлэлийн маргаантай хамааралгүй, өөр гэрээний үүрэгтэй холбоотой тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 73.2-т зааснаар сөрөг нэхэмжлэлийг үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэх үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэг биелэгдэх боломжгүй, хийсвэр заалт гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй, нийлүүлэлт хийгдсэн байна тул гэрээний заалтууд хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 186.1, 56.1.2).
• Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндсэн нэхэмжлэлийн маргаантай хамааралгүй, өөр гэрээний харилцаатай холбоотой байсан тул сөрөг нэхэмжлэлийг үндсэн нэхэмжлэлттэй хамт шийдвэрлэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 73.2).
• НӨАТ-ын баримт олгох асуудал нь тухайн маргаантай холбоогүй тул тусад нь жич нэхэмжлэл гаргах боломжтой (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.3, 17.3.2).