Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алдангийн үлдэгдэл гаргуулах болон барьцаа хөрөнгийг хангуулах. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагчид зээл олгосон боловч хариуцагч нь зээлийн үндсэн төлбөр болон хүү, алдангийг хугацаанд нь төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр болон барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу олгосон зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон хугацаа хэтэрсэн алдангийг нийт ойролцоогоор 29 сая төгрөгөөр гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Ажил олгогч компани нь ажилгүйдлийн төлбөр, цалин, амралтын цаг болон бусад тооцоог дуусгахгүй байгаа тул зээлийн төлбөрийн хэмжээг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаагаа илэрхийлсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, ойролцоогоор 17 сая төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргав.

• Хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, цалингаас суутган төлж байсан нь маргаангүй тул зээлийн үлдэгдэл төлөх үүрэгтэй, учир нь зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн дүнг хүлээн авсан байна.
• Хариуцагчийн ажилгүйдсэн хугацааны цалин, амралтын цаг болон бусад тооцоог тооцон, зээлийн үндсэн төлбөрөөс хасаж тооцох ёстой тул нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөрийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Зээлийн хүү болон алдангийн хэмжээ нь талуудын хоорондын гэрээний нөхцөл болон бодит төлөлтийн баримтад үндэслэн тооцогдсон тул тохирсон хэмжээгээр төлөх үүрэгтэй.
• Барьцааны гэрээ нь хуульд заасан шаардлагыг хангасан тул хариуцагч төлбөрийг сайн дураар төлөхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нь үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг төлөх үүрэгтэй байсан тул гэрээний дагуу тооцсон үлдэгдэл төлбөрийг төлөх ёстой (Иргэний хууль 281.1, 282.1).
• Зээлийн төлбөрийг тооцохдоо зээлдэгчийн ажил олгогчоос авах ёстой цалин, тэтгэмж зэрэг бусад авлагатай мөнгөн дүнг хасаж тооцох шаардлагатай (Иргэний хууль 232.6).
• Зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаанд оруулан хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 175.1).