2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ — техник хэрэгслийн түрээсийн төлбөр болон гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн алданги төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нар техник хэрэгсэл түрээслэх гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч компаниуд гэрээний төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй, мөн гэрээний хугацаа дууссаны дараа нэмэлт хугацаанд ажиллуулсан төлбөрийг төлөөгүй гэж үзэн төлбөр болон алданги гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компаниуд гэрээний дагуу төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээний заалтын дагуу алданги болон гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч техник хэрэгслийн ажилласан цагийг гэрээнд заасан хэмжээгээр (өдөрт 20 цаг) бүрэн гүйцэтгэж чадаагүй тул төлбөр шаардах үндэслэлгүй, мөн өмгөөллийн хөлс нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй гэж эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг дэмжиж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч компаниуд техник хэрэгслийг түрээслэсэн хугацаанд төлбөр тооцоог сар бүр хийх үүрэг хүлээсэн боловч төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөх үүрэгтэй, учир нь гэрч болон банкны дансны хуулгаар түрээсийн төлбөрийг жолооч нарын дансаар урьдчилгаа хэлбэрээр шилжүүлж байсан нь гэрээний үйлчлэлтийг баталж байгаа тул.
• Алдангийг тооцохдоо гүйцэтгэж чадаагүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй гэсэн хязгаарлалтыг баримталсан тул Иргэний хууль 232.4.
• Өмгөөллийн хөлсийг гаргуулж авах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь өмгөөлөгч авах нь нэхэмжлэгчийн хувийн хүсэл зоригийн дагуу эд хөрөнгөөрөө гаргаж буй зардал тул энэ нь хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 227.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дагуу төлбөр тооцоог тогтмол хийх үүрэг хүлээсэн боловч төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй бол гэрээний заалт болон хуульд заасны дагуу алданги төлөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 232.4, 232.6).
• Хууль зүйн туслалцаа авах зардал нь нэхэмжлэгчийн өөрийн хүсэл зоригийн дагуу гаргаж буй зардал тул түүнийг хариуцагчийн нэхэмжлэлийн шаардлага дахь хохирол гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 227.1).
• Нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримтаар баталж чадаагүй тохиолдолд шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.1).