2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Төлбөр төлөгч иргэний гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь компанид хэдхэн сар ажиллаж байсан бөгөөд тухайн компанийн өр төлбөрөөс хамааралгүй, мөн өр төлбөрийн талаар мэдээлэл авч, шаардлага хангах боломжгүй байсан атлаа түүний гадаадад зорчих эрхийг хязгаарласан нь хууль бус гэж үзэн, эрх түдгэлзүүлэх тогтоолын тухайн хэсгийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өр төлбөр үүсэх үед компанид санхүүгийн үйл ажиллагаанд оролцоогүй, хувьцаа эзэмшээгүй, мөн эрх хязгаарлах тухай мэдэгдэл, урьдчилсан мэдээлэл авч байгаагүй тул гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлсэн нь үндэслэлгүй байна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Компани нь шүүхийн шийдвэрийн дагуу төлөх өр төлбөрүүд нь биелээгүй байгаа тул төлбөр төлөгч-хуулийн этгээдийн удирдах албан тушаалтны гадаадад зорчих эрхийг хуульд заасан үндэслэлээр хязгаарласан гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, эрх түдгэлзүүлэх тогтоолын тухайн хэсгийг хүчингүй болгосон.

• Төлбөр төлөхөөс зайлсхийх зорилгоор гадаад улсад оргон зайлж болзошгүй гэх нөхцөл байдал баримтаар тогтоогдоогүй тул эрх хязгаарлах үндэслэл хангагдаагүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч байгууллага нь төлбөр төлөгч-иргэнд эрх хязгаарлах тухай мэдэгдэх үүрэг хэрэгжүүлээгүй баримттай тул хуульд заасан мэдэгдэх үүрэг биелээгүй гэж дүгнэсэн.
• Нэхэмжлэгч нь өр төлбөр төлөх үүрэг үүссэн талаар мэдээлэл аваагүй, эрэн сурвалжлагдаж байгаа эсвэл төлбөр төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн гэх бодит үндэслэл тогтоогдоогүй тул гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх нь хууль бус байна гэж шийдсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төлбөр төлөгч иргэний гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэхэд төлбөр төлөхөөс зайлсхийх зорилготой эсхүл хөрөнгөө нуун дарагдуулсан гэх бодит баримт, нөхцөл байдал тогтоогдсон байх ёстой (Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай хууль 59.1, 59.1.3).
• Эрх хязгаарлах арга хэмжээ авахын өмнө төлбөр төлөгч-иргэнд тухайн арга хэмжээний талаар мэдэгдэх үүрэг хэрэгжүүлсэн байх шаардлагатай (Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай хууль 59.2).
• Иргэний үндсэн эрх, эрх чөлөөг хязгаарлах нь хуульд заасан бодит үндэслэл, баримтаар батлагдсан байх ёстой (Үндсэн хууль).