Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлүүлсэн мөнгө болон гэрээний дагуух алданги гаргуулах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид нийт 7 сая орчим төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд нотариатаар батлуулсан гэрээний дагуу үндсэн мөнгө болон алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардсан. Хариуцагч нь мөнгө авсан боловч зарим хэсгийг эргүүлэн төлсөн, мөн гэрээг хожим байгуулсан гэх үндэслэлээр шаардлагыг эсэргүүцсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нотариатаар батлуулсан зээлийн гэрээний дагуу үндсэн мөнгө болон хоног тутам алдангийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлсэн мөнгөний зарим хэсгийг төлж байсан, мөн зээлийн гэрээг мөнгө авсны дараа хожим байгуулсан тул алданги шаардах эрхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зөвхөн баримттай хэсгийг хангаж, ойролцоогоор 2.5 сая төгрөгийн үндсэн мөнгө болон түүний 50 хувийн дүнгийн алдангийг гаргуулж олгохоор шийдвэрлэв.

• Хариуцагчийн дансанд нийт 2.5 сая орчим төгрөг шилжүүлж орсон нь нотлогдсон тул зээлүүлсэн үүрэг биелсэн гэж үзсэн.
• Хариуцагч нь мөнгийг төлсөн гэх баримт ирүүлээгүй тул зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэх ёстой гэж дүгнэв.
• Гэрээнд хоног тутам алданги төлөх нөхцөл заасан боловч алдангийн нийт дүн нь үндсэн мөнгөний 50 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой тул 1.2 сая орчим төгрөгийн алдангийг тооцож шийдвэрлэв (Иргэний хууль 232.1, 232.4).
• Нэхэмжлэгч нь 7 сая гаруй төгрөг шилжүүлсэн гэж үзэж байгаа боловч дансны хуулгаар 4 сая орчим төгрөгийн шилжүүлэг батлагдаагүй тул уг хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон тохиолдолд зээлийн гэрээний дагуу мөнгө эргүүлэн авах эрхтэй (Иргэний хууль 281.1).
• Гэрээнд заасан алданги нь гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой (Иргэний хууль 232.4).
• Зээлүүлсэн мөнгөний хэмжээг нотлох баримт (дансны хуулга) бүрэн биш байсан тул зөвхөн баримттай хэсгийг л үйлчлэл болгож тооцно.