2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын нөхөн олговор олгох, төлбөрийг хасах. Даатгуулагч компани нь авто тээврийн хэрэгслийн даатгалын гэрээ байгуулсан байх бөгөөд жолооч тээврийн хэрэгслийг зогсоолд байршуулах явцдаа хашаа мөргөсөн ослын улмаас хохирол учруулсан байна. Даатгагч компани нь гэрээний нөхцөл болон Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчлийг үндэслэн нөхөн олговорыг тодорхой хэмжээгээр хасаж олгосон тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл дүнг гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч компани нь гэрээний нөхцөл, заалтыг ойлгомжтой тайлбарлаагүй, жолооч мөргөсөн үеийн эрсдэлийг 100 хувь нөхөн төлөх ёстой байсан тул нөхөн олговорыг дутуу олгосон гэж үзэв.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгсэл жолоодох явцад Замын хөдөлгөөний дүрмийн заалтыг зөрчсөн тул гэрээний дагуу нөхөн төлбөрийг хасаж олгосон нь үндэслэлтэй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, даатгагч компаниас ойролцоогоор 92 олон төгрөгөөс бага буюу нэг сая орчим төгрөгийн зөрүүг нэмж олгохыг шийдвэрлэв.

Шүүх даатгалын гэрээ нь Иргэний хууль 431.1, 431.3-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзсэн тул талууд гэрээний нөхцөлийг дагаж мөрдөх үүрэгтэй. Даатгуулагч нь түвшин ангиллаар даатгуулсан тул эрсдэлийн 20 хувийг хасах нь гэрээний үндэслэлтэй байна. Гэвч хариуцагч компани нь жолооч буруутай бол нөхөн төлбөрийг дахин 10 хувиар хасах гэж үзсэн нь гэрээний 4.18.1 дэх заалт болон хасагдах хувийн хэмжээний ойлгомжгүй байдалтай байгаа тул энэхүү 10 хувийн хасалт нь үндэслэлгүй байна. Иймд даатгагч компани нь гэрээний дагуу олгох ёстой байсан нийт дүнгээс хасагдах ёстой 20 хувийг хасаад, үлдэгдэл дүнг бүрэн олгох ёстой тул дутуу олгосон зөрүүг нэмж гаргуулах шийдвэр гаргав.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгалын гэрээ нь хүчин төгөлдөр хэлцэл тул гэрээнд заасан эрсдэл, нөхөн төлбөр хасах нөхцөлийг дагаж мөрдөх ёстой (Иргэний хууль 431.1, 431.3).
• Даатгагч нь даатгалын тохиолдлын үед нөхөн төлбөрийг олгохдаа гэрээний нөхцөл болон Даатгалын тухай хууль 8.5.1-д заасан нөхцөлийг харгалзан үзэх ёстой.
• Гэрээний заалт нь нөхөн төлбөрийг хасах хэмжээ, үндэслэл болон хасагдах хувийн хамаарлыг ойлгомжгүй байдлаар тодорхойлсон бол хасалт хийх үндэслэлгүй байна (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.1, 40.2).