Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх тогтоолгох болон зээлийн харилцааг хүлээн зөвшөөрөх маргаан. Нэхэмжлэгч нар нь өөрийн эзэмшиж байсан орон сууцыг хариуцагч нь өр ширээнд орж, бусдын дундаас хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул чөлөөлүүлж, гэрчилгээг нь гардуулсан эсхүл ойролцоогоор 14.5 сая төгрөгийг гаргуулж авсан гэж үзэн нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн дүүгийн өрийг дарахын тулд орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул орон сууцыг чөлөөлүүлж, өмчлөх эрхийг тогтоолгох, эсхүл өр төлбөрийг нөхөн төлүүлнэ гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тухайн орон сууц нь нэхэмжлэгчийн дүүгийн үйлдсэн гэмт хэргийн улмаас үүссэн өрийг барагдуулах зорилгоор харилцан тохиролцож авсан бөгөөд нэхэмжлэгч нартай зээлийн гэрээ байгуулж мөнгө авч байгаагүй тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг орон сууцын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, нэхэмжлэгч нарт гэрчилгээг гардуулна гэж шийдсэн. Харин нэхэмжлэгчийн зээлийн гэрээний тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт гаргав:

• Нэхэмжлэгч нарын хооронд зээлийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн гэх баримт тогтоогдохгүй байгаа тул зээлийн гэрээ байгуулсанд тооцох боломжгүй, учир нь зээлдэгчид мөнгө эсвэл эд хөрөнгө шилжүүлсэн баримт байх ёстой боловч нэхэмжлэгч нарын зүгээс хариуцагчид мөнгө шилжүүлсэн баримт илэрээгүй байна (Иргэний хууль 281, 282.4).
• Хариуцагч нь орон сууцыг худалдаж авсан гэх тайлбар нь баримтаар нотлогдоогүй тул хариуцагчийг шударга эзэмшигч гэж үзэх үндэслэлгүй байна.
• Нэхэмжлэгч нар нь тухайн үл хөдлөх хөрөнгийг хууль ёсоор эзэмшиж, эзэмших эрхтэй байгаа тул хариуцагчийн эзэмшлийг чөлөөлүүлж, өмчлөгчийн нэгэн адил шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 90.1, 92.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээ байгуулсанд тооцохын тулд зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө эсвэл эд хөрөнгө шилжүүлсэн баримт байх ёстой (Иргэний хууль 281.1, 282.4).
• Хөрөнгийг хууль ёсоор эзэмшиж буй этэтэй эсрэг саад болж буй этэтгийг арилгуулахын тулд шударга эзэмшигч нь өмчлөгчийн нэгэн адил шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 92.1).