2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, барааны үлдэгдэл төлбөр барагдуулаагүй асуудал. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч талын захиралтай байгуулсан гэрээний дагуу хүнсний бүтээгдэхүүн тогтмол нийлүүлж байсан боловч нийлүүлсэн барааны үлдэгдэл төлбөрийг хариуцагч тал төлөөгүй тул мөнгөн дүнг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал нь гэрээний дагуу нийлүүлсэн барааны төлбөрийг барагдуулж чадаагүй тул тухайн төвүүдийг хариуцаж буй захирлаас үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барааны төлбөр тооцоог нийлсэн акт үйлдээгүй, бараа хүлээн авсан талаарх нотлох баримтгүй тул төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндсэн хэсгийг хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч тал нь гэрээг иргэний хувиар өөрийн эрхэлдэг төвүүдийн өмнөөс байгуулсан бөгөөд нэхэмжлэгч тал нь барааг тухайн төвүүдэд зарлагын баримттайгаар нийлүүлж байсан тул хариуцагч тал гэрээний үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй гэж үзсэн. Хариуцагч тал нь бараа хүлээн авсан талаарх нотлох баримтгүй, төлбөр тооцоог няцаах үндэслэлгүй тайлбар гаргасан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг няцаах хангалттай үндэслэл тогтоогдоогүй гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2). Мөн нэхэмжлэгч талын гаргасан авлагын тооцоо болон зарлагын баримтуудыг харьцуулан үзэхэд тооцооллын алдаатай хэсэг байсан тул нийт үлдэгдэл төлбөрийг шинээр тооцож тогтоосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээг иргэний хувиар байгуулсан боловч тэр нь хуулийн этгээдийн үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулж буй төвүүдийн өмнөөс байгуулсан тул гэрээний үүрэг хүлээх хариуцагч тал нь гэрээний үндсэн үүргээ биелүүлэх ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Нэхэмжлэгч тал нь бараа нийлүүлсэн талаарх зарлагын баримт, гүйлгээний тайлан зэрэг нотлох баримтуудыг гаргаж өгсөн тул хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлагыг няцаах үндэслэл, баримтыг өөрөө нотлох үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).
• Талуудын хооронд үүссэн маргаан нь гуравдагч этгээдүүдийн хоорондын харилцаа болон тэдгээрийн төлбөр төлөх үүрэгтэй эсэхтэй хамааралгүй тул гэрээний талуудын хоорондын үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 115.1, 115.2.2).