Тогтоол №176611

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талуудын хооронд байгуулагдсан ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын үлдэгдэл төлбөр болон алданги гаргуулах тухай маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "Т" ХХК. - **Хариуцагч**: "А" ХХК. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч гэрээнд заасан ажлыг бүрэн гүйцэтгэж хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч төлбөрийн үлдэгдлийг төлөөгүй гэж маргасан. - Хариуцагч ажлын чанар дутуу, хугацаа хэтрүүлсэн гэх үндэслэлээр үлдэгдэл төлбөрийг төлөхөөс татгалзсан хамгаалалт гаргасан. - Хэрэгт авагдсан ажлын гүйцэтгэлийн акт болон тооцоо нийлсэн актаар өрийн үлдэгдэл баталгаажсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-02-01, **Дугаар**: 101/ШШ2023/00730 Хариуцагчаас ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэгт 25,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар ажил гүйцэтгэгч ажлын үр дүнг хүлээлгэн өгөх, захиалагч хөлс төлөх үүрэгтэй. - Ажил хүлээн авсан актад хариуцагч тухайн үедээ гомдлын шаардлага гаргаагүй тул ажлыг биет байдлын доголдолгүй, хүлээн авсанд тооцно. - Иргэний хуулийн 232.6-д заасан алданги тооцох гэрээний тохиролцоо тодорхой бус байсан тул алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - Талуудын хооронд байгуулсан тооцоо нийлсэн акт нь үүрэг үүссэнийг нотлох хангалттай баримт гэж шүүх дүгнэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Иргэн Ш.Мөнхбат нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсныг эсэргүүцэн давж заалдах гомдол гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Мөнхбат нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хассан шийдвэрийг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Сум дундын шүүхийн шүүгчийн захирамж. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ш.Мөнхбат нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон нь тогтоогдсон. - Ш.Мөнхбатыг Зөрчлийн тухай хуулийн 6.20 дугаар зүйлийн 7 дахь хэсэгт зааснаар 400 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгож, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 1 жилийн хугацаагаар хассан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-24, **Дугаар**: 320/ШШ2025/00238 - Сум дундын шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн 2025/ШЗ/50 дугаартай захирамжийг хэвээр үлдээж, Ш.Мөнхбатын давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүх зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагааг шуурхай явуулах үүрэгтэй. - Зөрчлийн тухай хуулийн 6.20 дугаар зүйлийн 7 дахь хэсэгт заасан зөрчил үйлдсэн нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Шүүгчийн захирамж хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Тэс Гоёл” ХХК-д холбогдуулан “Барилга угсралтын ажлын гэрээ”-ний үүргийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК нь “Тэс Гоёл” ХХК-иас 243,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Тэс Гоёл” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн, нэхэмжлэгч нь ажлыг гүйцэтгээгүй, чанарын шаардлага хангахгүй байсан тул гэрээ цуцалсан гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдөр “Барилга угсралтын ажлын гэрээ” байгуулж, нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн “Тэнгэр” төсөл дээрх барилгын фасадны ажлыг 2,430,000,000 төгрөгөөр гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Гэрээний дагуу нийт үнийн дүнгийн 10 хувь буюу 243,000,000 төгрөгийг урьдчилгаа болгон төлсөн. - Хариуцагч нь 2023 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдөр гэрээний үүргийг зөрчсөн үндэслэлээр нэхэмжлэгчид мэдэгдэл хүргүүлж гэрээг цуцалсан. - Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, ажлыг эхлүүлээгүй, ажлын хэсэгчилсэн гүйцэтгэлгүй байхад урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгоогүй гэж маргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-01-02, **Дугаар**: 03/ШШ2024/0095 Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний 9.1-д зааснаар талууд гэрээг цуцлахаар тохиролцсон бөгөөд 9.2-д зааснаар нэхэмжлэгч ажлыг эхлүүлэхгүй бол хариуцагч гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. - Шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу ажлыг эхлүүлээгүй, барилгын материалын зураг батлуулаагүй, ажлын гүйцэтгэл гаргаагүй болох нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь урьдчилгаа төлбөрөө барьцаа болгон барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 207.2-т заасны дагуу уг төлбөрийг буцаан шаардах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 207.2-т зааснаар “хэлцлийн гүйцэтгэлийг баталгаажуулж өгсөн мөнгө нь хэлцлийн үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд үүргийг зөрчсөн талд үлдэж болно.” Энэ заалт нь барьцаа мөнгийг үүргийг зөрчсөн тал буцаан шаардах эрхгүй болохыг илэрхийлнэ. - Иймд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалтын улмаас үүссэн эд хөрөнгийн нөхөн төлбөрийн маргаан. Нэхэмжлэгч нь гэр бүл байх хугацаандаа олж бэлтгэсэн эд хөрөнгийг хуваалцах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас нөхөн төлбөр гаргуулж, эд хөрөнгийг хуваах шийдвэр гаргасан. Үүнд Гэр бүлийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Гэр бүлийн гишүүд хамтран олж бэлтгэсэн эд хөрөнгийг гэрлэлт дууссаны дараа хуваалцах эрхтэй болохыг тодотгож, хариуцагчийн тайлбарыг үндэслэлгүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Иргэн Д.Уянга нь Сонгинохайрхан дүүргийн 20 дугаар хороонд үйл ажиллагаа явуулж буй "Ганган хүлэг" ХХК-ийн хогийн цэгийн үйл ажиллагааг зогсоохыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Уянга, "Ганган хүлэг" ХХК-ийн хогийн цэгийн үйл ажиллагааг зогсоохыг даалгах. - **Хариуцагч**: Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг дарга, "Ганган хүлэг" ХХК-ийн хогийн цэгийн үйл ажиллагааг зогсоох нь түүний бүрэн эрхэд хамаарахгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-03, **Дугаар**: 210/ШШ2021/00465 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 31.2-т заасан шаардлага хангаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн шаардлагыг шийдвэрлэх эрхгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-03-26, **Дугаар**: 210/МА2021/00566 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Д.Уянга - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь гомдлоо анхан шатны шүүхэд гаргахдаа хариуцагчийг буруу тодорхойлсон гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Д.Уянга нь гомдлоо анхан шатны шүүхэд гаргахдаа хариуцагчийг буруу тодорхойлж, Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг даргыг нэрлэсэн. - Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг дарга нь "Ганган хүлэг" ХХК-ийн үйл ажиллагааг зогсоох, хогийн цэг байгуулах тусгай зөвшөөрлийг олгох, хүчингүй болгох эрх хэмжээгүй. - Хог хаягдлын тухай хуулийн 10.1.2-т заасны дагуу хог хаягдал цуглуулах, тээвэрлэх, дахин боловсруулах, сэргээн ашиглах, зайлуулах зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгож, хүчингүй болгох эрхтэй. - Иймд анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 31.2-т нийцсэн. - Нэхэмжлэгч нь хог хаягдлын тухай хуульд заасан эрх бүхий этгээдэд хандах нь зүйтэй.