Тогтоол №169280

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас 1,000,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд уг зээлийг хугацаанд нь төлөөгүй тул хариуцагч шүүхэд хандсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс зээлийн гэрээний үүрэгт 1,000,000 төгрөг, хүү 50,000 төгрөг, алданги 15,000 төгрөг, нийт 1,065,000 төгрөг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Оюунчимэг, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Н.Энхтүвшин, зээлийн гэрээний үүрэгт 1,065,000 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-20, **Дугаар**: 138/ШШ2020/01127 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Г.Оюунчимэгээс 1,065,000 төгрөг гаргуулж Н.Энхтүвшинд олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6, 232.4-т зааснаар зээлийн гэрээ болон хүү, алданги тооцсон нь үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-25, **Дугаар**: 210/МА2020/00465 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор үнэлээгүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүргийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн тайлбарыг үнэлэхдээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т заасныг зөрчиж, хуульд заасан шаардлага хангаагүй зээлийн гэрээг баримт болгон шийдвэрлэсэн нь буруу. - Иргэний хуулийн 281.2-т зааснаар зээлийн гэрээг бичгээр хийх ёстой бөгөөд энэ нь нотлох баримтын шаардлага хангасан байх ёстой. Хэрэгт авагдсан зээлийн гэрээ нь талуудын гарын үсэггүй, гэрээний нөхцөл тодорхой бус тул хүчин төгөлдөр бус байна. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн “зээл авсан” гэсэн тайлбарыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т заасан нотолгоог үнэлэх журмыг баримтлахгүйгээр шууд нотлох баримт болгон үзсэн нь хэргийг буруу шийдвэрлэхэд хүргэжээ. - Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл авсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн боловч энэ нь зээлийн гэрээг хуульд заасан хэлбэрээр байгуулсан гэсэн үг биш юм. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хувь хүн хуулийн этгээдээс төлбөр нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, төлбөрийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэргийг хэлэлцэх явцад учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэлэлцэх явцад учирсан хохирлыг төлбөртөө хасуулж шийдвэрлэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, давах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь түүнийг төрийн албанаас үндэслэлгүй халсан тул ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Отгонбаяр, ажилд эгүүлэн тогтоох, цалин, нийгмийн даатгалын шимтгэл нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Улсын Их Хурал, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-05-18, **Дугаар**: 210/МА2023/00808 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Г.Отгонбаярыг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг гаргуулсан. - **Үндэслэл**: Улсын Их Хурлын тогтоол нь хууль зөрчсөн, Г.Отгонбаярыг төрийн албанаас чөлөөлсөн нь үндэслэлгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-08-02, **Дугаар**: 210/МА2023/01506 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш, Улсын Их Хурлын бүрэн эрхийн асуудал. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Улсын Их Хурлын тогтоол нь Төрийн албаны тухай хуулийн 3.1.2, 3.1.8, 43.1, 43.2, 43.3, 43.4-т заасан төрийн албан хаагчийг төрийн албанаас чөлөөлөх үндэслэл, журмыг зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч нь төрийн албанаас чөлөөлөгдөх хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй байхад түүнийг төрийн албанаас үндэслэлгүйгээр чөлөөлсөн нь хууль бус байна. - Улсын Их Хурал нь төрийн албан хаагчийг томилох, чөлөөлөхдөө хуульд заасан үндэслэл, журмыг баримтлах үүрэгтэй. - Улсын Их Хурлын 2023 оны 03 дугаар сарын 24-ний өдрийн 24 дүгээр тогтоолоор Г.Отгонбаярыг төрийн албанаас чөлөөлсөн нь хууль зөрчсөн болох нь тогтоогдсон. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдол. АНХАН ШАТ: Шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгов. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Татварын ерөнхий газрын дэргэдэх Татварын маргаан таслах зөвлөлийн 2020 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 1043 дугаар тогтоолоор нэхэмжлэгч “Тэнгэрийн тэтгэлэг” ХХК-ийн 2017-2019 оны татварын ногдуулалт, төлөлтөд хийсэн шалгалтаар 115,014,300 төгрөгийн нэмэлт татвар, 11,501,430 төгрөгийн хүү, 5,750,715 төгрөгийн торгууль, нийт 132,266,445 төгрөгийг ногдуулсныг хэвээр үлдээсэн. - **Нэхэмжлэгч**: “Тэнгэрийн тэтгэлэг” ХХК нь Татварын маргаан таслах зөвлөлийн 1043 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Татварын ерөнхий газрын дэргэдэх Татварын маргаан таслах зөвлөл нь тогтоолыг хэвээр үлдээх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-21, **Дугаар**: 210/ШШ2020/00738 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 10.1, 10.2, 10.4, 10.5-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэгчийн татварын тайланд тусгасан орлогын хэмжээ нь бодит байдалд нийцэхгүй байна гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-07, **Дугаар**: 210/МА2020/02299 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу дүгнэж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нь "Татварын ерөнхий хууль"-ийн 10.1.1, 10.1.2-т заасан татвар төлөгчийн үүргээ биелүүлээгүй нь хэргийн баримтаар тогтоогдсон. - Татвар төлөгч нь татварын тайлангаа бодит байдалд нийцүүлэн үнэн зөв гаргах, татварын хуульд заасан баримт бичгийг бүрдүүлж, хадгалах үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгч нь тайлагнасан орлогоо баталгаажуулах баримтыг бүрдүүлээгүй, татварын албанд тайлбар өгөхдөө орлого буурсан шалтгааныг тодорхой тайлбарлаж чадаагүй. - Татварын алба болон Татварын маргаан таслах зөвлөл нь татварын хуулийн дагуу нэмэлт татвар ногдуулсан нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг бүрэн дүүрэн тогтоож, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж шийдвэрлэсэн.