Тогтоол №1688·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Татварын байцаагчийн актаар “М ц х” ХК-д 50,656,341.75 төгрөгийн татварын төлбөр ногдуулсан. Үүнд гадаад ярианы үйлчилгээний НӨАТ болон ажилтанд орон сууц шилжүүлсний ХХОАТ хамаарна.
- **Нэхэмжлэгч**: Татварын байцаагчийн актаар ногдуулсан 50,656,341.75 төгрөгийн төлбөрөөс 43,219,294.04 төгрөгийг хүчингүй болгуулах. Гадаад ярианы төлбөрт НӨАТ давхардуулж тооцсон, орон сууцыг хувьчилсан нь ХХОАТ-д хамаарахгүй гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох. Гадаад ярианы үйлчилгээг гадаад улсын хуулийн этгээдээс худалдан авахдаа НӨАТ суутгаагүй, ажилтанд орон сууц шилжүүлсэнд ХХОАТ суутгаагүй нь зөрчил мөн гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-21, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0504
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, гадаад ярианы төлбөрт ногдуулсан 42,429,205.70 төгрөгийн төлбөрийг хасаж, үлдсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 271.1, 271.6.2, НӨАТ-ын тухай хуулийн 16.1.2, 17.2, ХХОАТ-ын тухай хуулийн 4.1.4, 8.1, 8.1.9, 15.1, 15.1.7, Харилцаа холбооны тухай хуулийн 3.1.4, 3.1.6, 17.1, Орон сууц хувьчлах тухай хуулийн 3.7, 6.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-11-21, **Дугаар**: 221/МА2018/0601
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох ёстой.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн “тогтоох” хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: НӨАТ-ын тухай хуулийн 7.3.5, 7.4.9, 16.1.2, ХХОАТ-ын тухай хуулийн 4.1.4, 8.1, 8.1.9, 15.1, 15.1.7, Орон сууц хувьчлах тухай хуулийн 3.7, 6.3.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-28, **Дугаар**: 210/МА2019/00021
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн. Гадаад ярианы НӨАТ-ыг давхардуулж тооцсон, орон сууц хувьчилсанд ХХОАТ ногдуулахгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Гадаад улсын хуулийн этгээдэд төлбөр шилжүүлэхдээ НӨАТ суутгаагүй нь зөрчил мөн. НӨАТ-ын тухай хуулийн 7.2, 7.3.5, 7.4.9, 16.1.2-т зааснаар гадаад улсын хуулийн этгээд Монгол Улсад НӨАТ төлөх үүрэгтэй бөгөөд нэхэмжлэгч нь суутган төлөх үүрэгтэй.
- НӨАТ нь бараа, ажил үйлчилгээ борлуулагдах тохиолдол бүрт ногддог тул татвар давхардаагүй. Нэхэмжлэгч нь гадаад ярианы үйлчилгээг худалдан авч, дотоодын зах зээлд борлуулдаг тул хэрэглэгч биш гэж үзэхгүй.
- Ажилтанд орон сууц шилжүүлсэн нь ХХОАТ-ын тухай хуулийн 15.1, 15.1.7-д заасан ажил олгогчоос олгосон цалин, хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогод хамаарна. Нэхэмжлэгч нь суутгагчийн үүрэг хүлээнэ.
- Төрийн өмчийн хорооны шийдвэр нь нэхэмжлэгчийг суутгагчийн үүргээс чөлөөлөх үндэслэл биш. Орон сууц хувьчлах тухай хууль нь төрийн өмчийн орон сууцыг иргэдэд хувьчлах харилцааг зохицуулдаг тул энэхүү татварын маргаанд хэрэглэгдэхгүй.
- Татварын ерөнхий газрын албан бичиг нь татвараас чөлөөлөх хууль зүйн үндэслэл болохгүй. Татвар ногдуулах, төлөхтэй холбогдсон харилцааг зөвхөн хуулиар зохицуулна.
- Нэхэмжлэгч "Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хууль"-ийн дагуу татварын хүү, торгууль, алдангиас чөлөөлөгдөх эрх зүйн үндэслэлтэй боловч энэ хэрэгт маргаагүй тул шийдвэрлэх боломжгүй. Гэвч шүүхийн тогтоол нь нэхэмжлэгчийн хариуцлагаас чөлөөлөгдөх эрхийг хязгаарлахгүй.
ХуульTech