Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Санхүүгийн түрээсийн маргаан — гэрээ цуцлах, төлбөр, алданги, хүү гаргуулах. Түрээслүүлэгч нь түрээслэгчид нүүрсний тээвэрлэлтийн зориулалттай тоног төхөөрөмж худалдан авах санхүүжилтийг олгож, гэрээ байгуулсан байна. Түрээслэгч нь төлбөрийн хуваарьт төлөлтөө хийхгүй байсан тул түрээслүүлэгч гэрээг цуцлан, үндсэн төлбөр болон хуримтлагдсан алданги, хүүг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээслэгч гэрээний үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй, төлбөрийн зөрчил үүсгэсэн тул гэрээг цуцлан, үндсэн төлбөр, хүү, алданги болон нэмэгдүүлсэн шаардлагыг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөрийн зөрчлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа бөгөөд давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн тул гэрээний хариуцлагаас чөлөөлөгдөх ёстой гэсэн байр суурьтай байсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Түрээслэгч нь давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн гэх баримт, тухайн нөхцөл байдлын гэрчилгээ болон шинжилгээний дүгнэлт тогтоогдсон тул гэрээний хариуцлагаас чөлөөлөгдөх үндэслэлтэй байна.
• Түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн хүсэлтийг удаа дараа хүлээн авсан боловч шийдвэрлээгүй, нэмэлт өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг хариулаагүй байсан тул талуудын чөлөөт байдал, гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхийг хязгаарласан байна.
• Түрээслэгч нь давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн нөхцөлд үйл ажиллагаа явуулж байсан хэдий ч гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлж, төлбөрийн гүйцэтгэлийг хангасан баримт тогтоогдсон тул гэрээний үүрэг биелсэн гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн нь гэрээний хариуцлагаас чөлөөлөгдөх үндэслэл болно (Санхүүгийн түрээсийн тухай хууль 16.1, Санхүүгийн түрээсийн гэрээ 9.1).
• Гэрээний талууд гэрээний агуулга, нөхцөлийг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй бөгөөд нэг тал нь хүсэлт гаргасан ч зохих ёсоор хариу үзүүлээгүй нь энэхүү эрхийг хязгаарлаж буй хэрэг болно (Иргэний хууль 189.1).
• Давагдашгүй хүчин зүйл үүссэн үед үүргээ зохих ёсоор биелүүлж, төлбөрийн гүйцэтгэлийг хангасан бол гэрээний үүрэг биелсэн гэж үзнэ.