Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцэг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох — төлбөр төлөх хэлцэг байгуулах зорилгоор хууран мэхэлсэн. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компани болон түүний холбоотой этгээд нарын дунд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх үйл явцын дагуу нэмэгдсэн өртгийн албан татварын өр, торгууль төлөх хэрэгцээтэй гэж итгүүлэн, төлбөр төлөх хэлцэг байгуулж, эскроу дансанд мөнгө байршуулсан боловч тухайн үед татварын өр үүсэх үндэслэл байхгүй байсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал татварын өр төлөх хэрэгцээгүй мэтээр мэхэлж, үндэслэлгүйгээр төлбөр төлөх хэлцэг байгуулсан тул уг хэлцэгийг хүчин төгөлдөр бус тооцож, байршуулсан мөнгө болон буцаан олгогдох ёстойг шаардсан.
• Хариуцагч: Татварын албанд төлөх өр үүссэн тул хэлцэг хүчин төгөлдөр болсон, нэхэмжлэгч тал төлбөрөө төлөхгүй байгаа тул гэрээний дагуу эскроу дансаар үйлчлэх хүсэлт гаргах ёстой гэж үндэслэсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, төлбөр төлөх хэлцэгийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож, эскроу дансанд байгаа мөнгөн дүнг болон хариуцагч этгээдээс буцаан олгохыг шийдвэрлэсэн. Хариуцагч компани нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх нөхцөл ашиглан татварын өр үүссэн мэт ойлголт төрүүлж, төлбөр төлөх хэлцэг байгуулах зорилгоор нэхэмжлэгчийг хууран мэхэлсэн тул Иргэний хууль 59.1-ийн дагуу хэлцэг хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ. Хариуцагч компани нь нэмэгдсэн өртгийн албан татвар, алданги төлөх хэрэгцээгүй, өр үүсэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл үндэслэлгүй байна. Хүчин төгөлдөр бус болсон хэлцэгийн үр дагаврыг Иргэний хууль 492.1-ийн дагуу шийдвэрлэх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэг хийсэн зорилго нь бус, нэгэн тал нь нөгөө талыг хууран мэхэлсэн тохиолдолд тухайн хэлцэг хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ (Иргэний хууль 59.1).
• Хүчин төгөлдөр бус болсон хэлцэг нь байгуулсан үеэсээ эхлэн хүчин төгөлдөр бус байх бөгөөд үүний үр дагаврыг хөрөнгө олж авсан этгээд болон үүрэг гүйцэтгэгч этгээдийн хооронд хөрөнгөө буцаан шаардах замаар шийдвэрлэнэ (Иргэний хууль 492.1, 492.1.1).
• Хэлцэг хүчин төгөлдөр бус болсон тохиолдолд хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг хөрөнгийг олж авсан этгээдээс буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).