Тогтоол №10370·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч С.Ш нь "К" ХХК-д ажиллаж байгаад ажлаас халагдсаны дараа ажилгүйдлийн тэтгэмж авах нөхцөлийг хангасан боловч ажил олгогч нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөөгүйгээс тэтгэмжээ авч чадаагүй.
- **Нэхэмжлэгч**: С.Ш нь ажилгүйдлийн тэтгэмж авч чадаагүйгээс учирсан 7,069,748 төгрөгийн хохирлыг "К" ХХК-иас гаргуулахыг шаардгсан.
- **Хариуцагч**: "К" ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч өмнө нь ажиллаж байсан байгууллагууд нь нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөөгүй тул анхнаасаа ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх үүсээгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-21, **Дугаар**: 184/ШШ2023/02551
- **Шийдвэр**: "К" ХХК-аас 5,873,901 төгрөг гаргуулж С.Ш-т олгож, нэхэмжлэлийн 1,195,847 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.2-т зааснаар ажил олгогчийн буруугаас нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүйгээс учирсан хохирлыг ажил олгогч бүрэн хариуцах үүрэгтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-06, **Дугаар**: 210/МА2023/01718
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, нэхэмжлэгчийн ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх үүсээгүй байхад хохирлыг хариуцуулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-12-15, **Дугаар**: 210/МА2023/01718
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх нь үүсээгүй байхад хохирлыг хариуцуулсан давж заалдах шатны магадлалыг хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын үндэслэлийг Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Нийгмийн даатгалын сангаас олгох ажилгүйдлийн тэтгэмжийн тухай хуульд заасан тэтгэмж авах нөхцөлийг хангасан боловч ажил олгогч "К" ХХК нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөөгүйгээс тэтгэмж авч чадаагүй.
- Ажил олгогч нь ажилтны цалингаас нийгмийн даатгалын шимтгэлийг суутган авсан атлаа нийгмийн даатгалын санд төвлөрүүлж төлөөгүй нь гэм буруутай үйлдэл бөгөөд үүний улмаас нэхэмжлэгчид хохирол учирсан.
- Иргэний хуулийн 497.1-т зааснаар гэм хор учруулснаас үүсэх үүрэг, хариуцлага хүлээх үндэслэл нь хамааралтай.
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.2-т заасан ажил олгогчийн гэм буруутай эсэх нь Иргэний хуулийн 497.1-д заасан хариуцлага хүлээх үндэслэлээр тодорхойлогдоно.
- Нэхэмжлэгч өмнө нь өөр байгууллагуудад ажиллаж байсан нь хариуцагч "К" ХХК-ийн гэм буруугийн хэр хэмжээнд нөлөөлөхгүй, хохирлыг багасгах үндэслэл болохгүй.
- Нэхэмжлэгчийн ажилгүйдлийн тэтгэмж авах гол нөхцөл болох сүүлийн 9 сар нийгмийн даатгалын шимтгэлийг тасралтгүй төлсөн байх нөхцөл хангагдаагүй шалтгаан нь хариуцагчийн хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүй гэм буруутай үйлдлээс болсон.
- Хохирлын хэмжээг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох ажилгүйдлийн тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.1, 4.1-д заасан тэтгэмжийн хэмжээ, олгох хугацааг үндэслэсэн нь Иргэний хуулийн 510.1-д нийцсэн.