Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Төрийн төсвийн эх үүсвэрээр байгуулагдсан сум хөгжүүлэх сангийн зээлийг журмын дагуу бус, давуу байдал олгосон төсөл хөтөлбөр сонгон шалгаруулах зөвлөлийн шийдвэргүйгээр олгосон байна. Хариуцагч нар зээлийн мөнгөн дүнг үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд зарцуулсан тул төрд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төрийн албан тушаалтан албаны эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаар урвуулах гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл үйлдсэн тул төрд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээнд гарын үсэг зураагүй гэж маргасан боловч зээлийг ашигласан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын заримыг хангаж, төрд учирсан хохирлыг хариуцагч нар нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

• Зээлийн мөнгөн дүнг хариуцагч нар ашигласан тул төрд учирсан хохирлыг хариуцан арилгах үүрэгтэй, учир нь бусдын эд хөрөнгөнд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа эд хөрөнгийг өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх ёстой (Иргэний хууль 510.1).
• Зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэх хариуцагч нарын тайлбар үндэслэлгүй, учир нь төрд учирсан хохирлыг шаардах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргахад ерөнхий хөөн хэлэлцэх хугацаа хамаардаг (Иргэний хууль 75.1).
• Алданги гаргуулах нь зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой тул зээлдэгчээс зээлээ төлөхийг шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүйн эрсдэлийг зээлдэгч өөрөө хүлээх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бусдын эд хөрөнгөнд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа эд хөрөнгийг өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх ёстой (Иргэний хууль 510.1).
• Төрийн ашиг сонирхол зөрчигдсөн тохиолдолд прокурор төрийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн шүүхэд нэхэмжлэл, тайлбар, гомдол гаргана (Прокурорын тухай хууль 41.1).
• Төрийн албан тушаалтан Монгол Улсын Үндсэн хууль, бусад хуулиар олгогдсон бүрэн эрхээ хувийн ашиг сонирхлоосоо ангид тэгш, шударгаар хэрэгжүүлэх ёстой (Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хууль 3.1.1).