Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: 2024 оны 10 сарын 1 өдөр Л.Э нь Д.О-н эзэмшлийн тээврийн хэрэгслийг жолоодох үед замын зохицуулалгүй хэсэгт явган хүний гарцаар гарч явсан Б.С-ийг мөргөж, түүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн.
• Нэхэмжлэгч: Хохирогч Б.С. Шүүгдэгч Л.Э-ыг ял шийтгэсэн нь хэтэрхий хөнгөрүүлсэн, хохирогчийн эрх, ашиг сонирхлыг дордуулсан гэж үзэн гомдол гаргасан.
• Хариуцагч: Шүүгдэгч Л.Э. Тээврийн хэрэгслийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль тогтоомж, түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөний улмаас хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Л.Э-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10.1 зүйлээр ял шийтгэж, тээврийн хэрэгслийг жолоодох эрхийг 1 жилээр хасаж, 3 сая төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10.1 зүйл, Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 511.3 зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хохирогч Б.С.
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүгдэгчийн ял шийтгэлийг хэтэрхий хөнгөрүүлсэн, хохирогчийн эрх, ашиг сонирхлыг дордуулсан гэж үзэн гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 зүйлийн 1.5 заалт.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хохирогч Б.С.
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүгдэгчийн ял шийтгэлийг хэтэрхий хөнгөрүүлсэн, хохирогчийн эрх, ашиг сонирхлыг дордуулсан гэж үзэн гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, хохирогчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, хохирогчийн нэхэмжлэлээс эмчилгээний зардалд нэхэмжилсэн 1,998,500 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хангаж, хохирогч Б.С-ийг сэтгэцэд учирсан хор уршгийн нөхөн төлбөр болон ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй холбоотой төлбөрийн нэхэмжлэлийг иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар жич нэхэмжлэх эрхтэйг дурдасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нь хохирогчийн биеийн эрүүл мэндийн байдал, хохирлын хэр хэмжээг дутуу үнэлж, бодит байдлыг дүгнэж үзэлгүйгээр шүүгдэгчийн ял шийтгэлийг хэтэрхий хөнгөрүүлж шийдвэрлэсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 зүйлийн 1.4, 1.5 заалттай нийцэхгүй байна.
• Шүүгдэгч Л.Э нь Д.О гэгчийн эзэмшилд байсан машиныг барьж яваад хохирогчийг явган хүний гарц дээр мөргөж гэмтээсэн гэмт хэрэг үйлдсэн, энэ талаар хохирогч нь машины эзэмшигчээс бас хохирлоо нэхэмжлэх талаар ярьсаар байхад хэрэгт иргэний хариуцагчийг тогтоогоогүй нь хууль зөрчсөн.
• Хохирогч Б.С-ийн биед шүүх эмнэлгийн дүгнэлтээр, зүүн нүдний ухархай ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний зовхи, баруун шилбэнд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, зүүн сарвууны 1 дүгээр хурууны 2 дугаар үеийн цууралт зэрэг гэмтлүүд тогтоогдсоноос гадна тухайн үед баруун хөл өвдөлт намдахгүй гишгэж явж чадахгүй гэснээр дахин эмнэлэгт үзүүлэхэд хөлийн шөрмөс гэмтсэн ба мэс засалд орохоос өөрөөр эмчлэгдэхгүй гэсэн.
• Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчдийн хуралдааны 2023 оны 07 сарын 03-ны өдрийн 25 дугаар тогтоолоор хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлалыг тодорхой зааж өгсөн бөгөөд Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын 2023 оны 07 сарын 31-ний өдрийн А/268, А/275 дугаар хамтарсан тушаалын хавсралтаар “Гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоож, дүгнэлт гаргах журам”, “Тухайлсан гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох хүснэгт, Монгол Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 2023 оны 07 сарын 03-ны өдрийн 25 дугаар тогтоолоор “Хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлүүлэх төлбөрийн аргачлал”-ыг тус тус баталснаар гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан гэм хорын нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэх эрх зүйн орчин бүрдсэн.