Тогтоол №1424

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гурван хүнд холбогдох эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хяналтын шатны шүүхэд гомдол гаргаснаар хэлэлцсэн. Гомдол нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой байв.

АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч С.С-г хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан, бусдын эд хөрөнгийг хууль бусаар авсан, дээрэмдсэн гэмт хэрэгт, Т.Б-ийг дээрэмдсэн, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт, М.Н-ийг бусдын эд хөрөнгийг хууль бусаар авсан гэмт хэрэгт тус тус буруутайд тооцжээ. Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар тус тусад нь ял оногдуулж, нэгтгэн С.С-ыг 5 жил, Т.Б-ийг 3 жил 6 сар хорих ялаар, М.Н-ийг 6 сар хорих ялаар тус тус шийтгэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарласан гэж үзэн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЯНАЛТЫН ШАТ: Шүүгдэгч С.С-ын өмгөөлөгч гомдолдоо анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэх үндэслэлтэй гэж үзжээ. Хяналтын прокурор анхан шатны шүүхийн хэрэглэсэн хууль зүйн заалтуудыг зөв гэж дүгнэлт хийж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд зарим өөрчлөлт оруулах саналтай байв. Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүх нь шүүгдэгч С.С-ын үйлдлийг 2002 оны Эрүүгийн хуулийн дагуу хүндрүүлэх нөхцөл байдал (зэвсэг хэрэглэх) байхад, 2015 оны Эрүүгийн хуулийн дагуу хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг дутуу авч үзсэн, мөн ялын доод хэмжээг бууруулсан хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулах хуулийг буцаан хэрэглэсэн үндэслэлээр хүчингүй болгосон нь үндэслэл бүхий болжээ. Учир нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 96 дугаар зүйлд зэвсэг хэрэглэх нь хүндрүүлэх нөхцөл байдал байхгүй байсан бол 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 11.1 дүгээр зүйлд уг шинжийг гэмт хэргийн хүндрүүлэх бүрэлдэхүүн болгон хуульчилсан байдаг. Хэрэв шүүгдэгч С.С-ын үйлдлийг 2002 оны Эрүүгийн хуулийн дагуу шийдвэл ялын дээд хэмжээ нэмэгдэж, эрх зүйн байдал дордох байтал анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэжээ. Иймд хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгожээ.